Erişkin hastalarda preoperatif uyku kalitesinin postoperatif deliryum durumuna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK ATEŞ
Danışman: Yasin TİRE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Uyku bozuklukları; solunum, kardiyovasküler, metabolik ve psikiyatrik bozuklukları olan yaşlı hastalarda daha fazla olmak üzere postoperatif durumu etkileyen hem kişisel hem de sosyoekonomik düzeyde hastalar üzerinde potansiyel olarak ciddi bir bedel ödeten, önemli bir klinik antitedir. Literatürde uyku kalitesinde ve uyku miktarında ciddi bozulma kritik hastalarda nörolojik bozuklukların gelişmesi ve artan morbidite ile ilişkili bulunmuştur. 45 yaş üstünde perfüzyon bozuklukları, koroner hadiseler ve nörolojik hastalıkların arttığı bilindiğinden orta yaşlı ve yaşlı hastaların postoperatif deliryum tablosu araştırılmıştır. Bizim de çalışmamızda, primer amacımız, genel anestezi alan 45-64 yaş ve 65 yaş üstü erişkin hastalardaki preoperatif uyku kalitesinin postoperatif deliryum durumu üzerine etkilerini araştırmaktır. Sekonder olarak ise postoperatif uyku kalitesine ve ayrıca iyileşme ölçütlerine etkisini değerlendirmektir. Preoperatif uyku kalitesi artan hastalarda postoperatif deliryum tablosunun azalacağı ve iyileşme sürecinin de hızlanacağı hipotezi üzerinden tezimizi savunmaya çalıştık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Şehir Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniğinde, Ağustos 2023 ile Aralık 2023 tarihleri arasında 2 saatten uzun süren genel anestezi ile yapılan operasyonlarda orta yaşlı (45-64) ve yaşlı (>65) hastalarda gerçekleştirildi. Preoperatif değerlendirme sürecinde hastalar ameliyat gününden bir gün öncesinde preoperatif Stop Bang, Pittsburgh Sleep Quality Index(PSQI) ve ameliyattan hemen önce ise Mini Mental teste tabi tutuldular. İntraoperatif olarak yaş, cinsiyet, BMI, ASA, cerrahi süre, intraoperatif kan kaybı ve komorbiditeleri kayıt altına alındı. Postoperatif olarak ise Pittsburgh Sleep Quality Index 3 gün, son gün Postoperative Quality of Recovery (QoR)-15 scores ve 3 gün 3D-CAM ve ICU-CAM bakıldı. Hastalar serviste ve yoğun bakımda 72 saat boyunca eğer taburcu oldularsa yine ilk 72 saat takipleri telefonla olmak üzere yapıldı. Bulgular: Çalışmamıza katılan 150 hastadan grup 1 de serviste postoperatif takip edilenler 37 hasta, grup 2 de ise 33 hastaydı. Bunlardan grup 1 de serviste deliryum tanısı konan 9 hasta, grup 2 de ise 5 hastaydı. Gruplar arasında postoperatif deliryum açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktur(p=0,248), gruplar arasında %95 güven aralığında değerlerimiz -0,248/0,116'dir. Bu anlamda, öncelikle grup 1 de yoğun bakımda postoperatif takip edilenler 38 hasta, grup 2 de ise 42 hastaydı. Bunlardan grup 1 de yoğun bakımda deliryum tanısı konan 10 hasta, grup 2 de ise 7 hastaydı. Gruplar arasında postoperatif deliryum açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktur (p=0,471), gruplar arasında %95 güven aralığında değerlerimiz -0,046/0,178'dir . PSQI ile yoğun bakım deliryumu arasındaki bağlantıya baktığımız zaman ise, özellikle 5 puan üzeri ciddi uyku bozukluğu olarak değerlendirilen hastalardan 65 yaş üzeri olan grubun one way ANOVA analizinde, grup 1 için p=0,569 iken grup 2 için p=0,03 olarak yaşlı hastalarda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur . Sonuç: Bütün bu anlamlılıklar göz önüne alındığında, postoperatif deliryumdan korunmak için preoperatif uyku bozukluğu tespit edilen hastaların elektif cerrahisinin daha iyi bir uyku kalitesi sonrasına kadar ertelenmesi önemlidir ve meslektaşlarımıza yol gösterecektir. Anahtar Kelimeler: Deliryum, Genel Anestezi,Uyku Kalitesi,Yaş