COVID-19 pnömonisinde alveolo-arteriyel oksijen gradiyenti ve pnömoni ciddiyet indeksinin 30 günlük mortalite ile ilişkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED TAHSİN ÖZEN

Danışman: Hüseyin Cahit HALHALLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ VE AMAÇ: Global bir sağlık sorunu olan COVID-19 pandemisinde vakalarda hastaneye yatış, kötü prognoz ve mortalite; temel olarak pnömoni seyri ile ilişkili görülmektedir. COVID-19 kaynaklı pnömoniler için klinik prognozu belirleyecek parametrelere ihtiyaç duyulmaktadır. Literatürde alveolo-arteriyel oksijen (A-a O2) gradiyentinin, pnömonide mortaliteyi öngörmede yeri olduğunu bildiren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı COVID-19 pnömonisinde PSI ve A-a O2 gradiyentinin mortalite ile ilişkisini değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma prospektif, analitik, kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde gerçekleştirildi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 15.01.2021 - 15.07.2021 tarihleri arasında başvuran ve COVID-19 için nazal ve orofarengeal kombine sürüntü örneği alınmış olup, sonucu pozitif çıkan ve çekilen Toraks BT'sinde pnömonik infiltrasyon ile uyumlu görünümü olan 18 yaş ve üzerindeki hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların pnömoni ciddiyet indeksi ile alveolo-arteriyel oksijen gradiyenti hesaplanıp kaydedildi ve 30 günlük mortaliteleri değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmada değerlendirilen 85 hastanın %51,8'i (n=44) kadın, %48,2'si (n=41) erkekti. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 61,3 ± 14,5 ve yaş aralığı 25-89 yıldı. Hastaların PSI skorları ile A-a O2 diferans arasında pozitif yönde, güçlü ve anlamlı korelasyon olduğu (sırasıyla, ρ=0.554, p=0.026), taburcu edilen ile hastaneye yatırılan hastaların A-a O2 gradiyenti karşılaştırıldında, aralarında anlamlı farklılık bulunmadığı (p=0.241), servise yatırılan hastalar ile yoğun bakım ünitesine yatırılan hastaların A-a O2 gradiyenti karşılaştırıldığında istatistiki olarak anlamlı farklılık olduğu (p=0.03), servise yatırılan hastalar ile servise yatırılıp takibinde yoğun bakım ihtiyacı olan hastaların A-a O2 gradiyenti karşılaştırıldığında istatistiki olarak anlamlı farklılık olduğu saptandı (p=0.001). Hastaların A-a O2 gradiyenti ile mortaliteleri arasındaki ilişki karşılaştırıldığında istatistiki olarak anlamlı farklılık görüldü (p<0.001). A-a O2 diferans ile mortalite arasındaki ilişki değelerndirildinde istatistiki olarak anlamnlı farklılık görüldü (p=0.001). SONUÇ: COVID-19 pnömonisi vakalarında A-a O2 gradiyenti hastaneye yatış kararı verilememekle birlikte yatışı yapılan hastaların prognozunu belirlemede ve mortaliteyi öngörmede klinisyene yardımcı olabilir.