İskemik inme hastalarında TOAST, CCS ve ASCO etiyolojik sınıflamalarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANIL ÖZKAYA
Danışman: Vildan Ayşe YAYLA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İskemik inme etiyolojisinin belirlenmesi, klinik takip ve tedavilerin yönetimi için hayati önem taşımaktadır. İnme etyolojisine yönelik ilk sınıflamalar, genellikle lezyonun patolojisine göre yapılmış ve tüm inmeler iskemi veya hemoraji olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. Daha sonraki çalışmalarda ise ileri nöroradyolojik, kardiyolojik, hematolojik ve biyokimyasal değerlendirmeler ve lezyonun patolojisi ile birlikte, lezyon lokalizasyonu ve oluş mekanizması göz önüne alınarak sınıflamalar yapılmıştır. Günümüzde en yaygın kullanılan sınıflama 1993 yılında yayınlanan TOAST (Trial of Org 10172 in Acute Stroke Treatment) sınıflamasıdır. TOAST sınıflamasından hareketle daha sonraki dönemde CCS (Causative Classification of Stroke System), ASCO (Atherothrombosis, Small vessel disease, Cardiac causes, and Other uncommon causes) sistemleri geliştirilmiştir. Bu sınıflamaların bir takım avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Bu çalışmada inmenin olası nedenleri TOAST, CCS ve ASCO sınıflamalarına göre belirlenmiş, bu sonuçlar birbirleri ile karşılaştırılmış ve sınıflamaların birbirlerine olan üstünlükleri araştırılmıştır. Bu çalışmanın amacı, inmenin etiyolojik nedenini belirlerken yaygın olarak kullanılan TOAST sınıflama sistemi yerini daha sonradan yapılan CCS veya ASCO sistemlerinin alıp alamayacağını göstermek ve TOAST'ın zayıf yönü olan nedeni belirlenemeyen etiyoloji grubundaki hasta sıklığını azaltıp azaltmadığını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Akut inme tanısı ile hastanemize 01.01.2016 – 30.06.2016 tarihleri arasında yatışı yapılan 300 hasta epikrizleri ve tetkikleriyle birlikte değerlendirilerek TOAST, CCS ve ASCO etiyolojik sınıflamalarına göre gruplandırılmış, inme alttipleri belirlenmiş ve çıkan sonuçlar birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar için TOAST sınıflamasında bariz nedenler, CCS sınıflamasında bariz ve olası nedenler, ASCO sınıflaması için birinci ve ikinci derecede kanıtlar alındı. ASCO sınıflamasında eğer iki tane birinci dereceli kanıt bulunduysa bu hastalar etiyolojisi belirlenemeyen gruba alındı. TOAST için de 2 ve daha fazla kesinleşmiş etiyoloji varsa bu hastalar da nedeni bulunamayan gruba dahil edildi. Bulgular: Değerlendirmeye alınan 300 hastanın (176 E, 124 K) yaş ortalaması 67,13 ± 14,19 yıl idi. İnme etiyolojik alt tiplerinden büyük arter aterosklerozu, küçük damar hastalığı, diğer etiyolojiler ve nedeni belirlenemeyen etiyolojileri belirlemede TOAST, CCS ve ASCO arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Kardiyoembolik altsınıfı belirlenmesinde ASCO ve CCS arasında anlamlı farklılık mevcuttu (p=0,002). Korelasyon analizleri ile TOAST ile CCS arasında ileri düzeyde (r=0,765), TOAST ile ASCO arasında ileri düzeyde uyumluluk (r=0,731) gözlenirken CCS ve ASCO arasındaki ilişki mükemmele yakın düzeyde anlamlı idi (r=0,928). Sonuç: İnme etiyolojisini belirlemede uzun süreden beri kullanılan geleneksel TOAST sınıflama sistemi, daha yeni sistemler olan CCS ve ASCO ile karşılaştırıldığında güncelleme imkanı olmadığı halde pratikliğini ve kullanılabilirliğini koruduğu düşünüldü. TOAST ile nedeni belirlenemeyen etiyoloji altgrubundaki hasta sayısında CCS ve ASCO ile anlamlı bir azalma gözlenmedi. Sonuçlarımıza bakıldığında CCS ve ASCO sistemi TOAST'a göre bir üstünlük getirememiştir. İnme alt tiplerinin belirlenmesinin, inmenin klinik takibinde ve tedavi stratejisini belirlemede önemi göz önüne alındığında belki daha farklı sınıflamalara gereksinim vardır.