İdiyopatik parkinson hastalığı olan kişilerde stigmatizasyon ve depresyon-anksiyete ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMANUR ALTUNSOY YILMAZ
Danışman: Ayhan KÖKSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda, İdiyopatik Parkinson hastalarında depresyon ve anksiyete düzeylerini ölçmeyi, bekledikleri stigma düzeylerini değerlendirmeyi, bu verilerin birbirleriyle ve hastaların sosyodemografik özellikleriyle olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Temmuz 2020- Kasım 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı Hareket Bozukluğu ve Parkinson polikliniğine başvuran veya serviste belirtilen tarihlerde yatışı olan Birleşik Krallık Parkinson Hastalığı Derneği Beyin Bankası Klinik Tanı Kriterlerine göre İdiyopatik Parkinson hastalığı tanısı ile takip ettiğimiz 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Sosyodemografik ve İdiopatik Parkinson Hastalığı ile ilgili genel bilgileri araştırmacı tarafından hazırlanmış Sosyodemografik ve klinik veri formuyla alındı. Hastaların demansiyel semptomlarını değerlendirmek amacıyla Standardize Mini-Mental Durum Testi (SMMT) uygulandı. Ayrıntılı nörolojik muayeneyi takiben Hoehn-Yahr Skalası, Parkinson Hastalığı Yaşam Kalitesi Anketi PHA-39 uygulandı. Kişilerin beklenen stigmatizasyon düzeyi Kronik Hastalıklarda Beklenen Stigma Ölçeği ile ölçeklendirildi. Kişilerin depresyon ve anksiyete şiddetleri Hamilton Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği ile puanlandırıldı. BULGULAR: Çalışmamızda hastalığın evresi ile depresyon, anksiyete, beklenen stigma değerlerinin korele olarak arttığını saptadık. Kadın hastalarda Hoehn Yahr Evresinin stigma değerleri arasında korelasyon varlığı araştırıldığında; tüm stigma değerlerinde erkek hastalara kıyasla daha yüksek korelasyona sahip oldukları gözlendi. Hastalığın süresi arttıkça da stigma puanları artmaktaydı. Hastaların stigmatizasyonu arttıkça yaşam kalitesinin de korele olarak azaldığını saptadık. Verilerimiz değerlendirildiğinde literatürle uyumlu olarak anksiyete ve depresyon varlığının stigmatize edilme beklentisini arttırdığını elde ettik. Beklenen stigmanın %29' unu anksiyete açıklarken, %37'sini depresyon açıklamaktadır. Hastalığın başlangıç şekliyle depresyon arasında anlamlı fark gözlenmedi. SONUÇ: İPH'da; epilepsi, multiple skleroz gibi kronik gidişli diğer nörolojik hastalıklarda da olduğu gibi anksiyete ve depresyon varlığı kişilerde beklenen stigma değerlerinde artmaya ve kişinin kendine olan saygısında, yaşam doyumunda azalmaya neden olabilir. Uzun süreli sağlık sorunlarının da eklenmesiyle yaşam kalitesi olumsuz etkilenebilmektedir. Nörologlar için İPH'da damgalanmayı değerlendirebilecek ve depresyon ile anksiyeteyi değerlendirebilecek bir ölçek kullanmak bunun için önemlidir. Parkinson hastalığı ile ilgili daha fazla bilgilendirme yapılması ile sosyal damgalanmanın, hastaların öz saygısındaki azalmanın da önüne geçebilir. Anahtar Kelimeler: İdiyopatik Parkinson Hastalığı, Depresyon, Anksiyete, Stigma, Yaşam Kalitesi İletişim Adresi: fatmanur.altunsoy@gmail.com