Tiroid hormon sentez kusuru (dishormonogenez) düşünülen konjenital hipotiroidizmli çocuklarda tiroglobulin gen (TG) mutasyonlarının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHİR CEVİZOĞLU
Danışman: Doğa TÜRKKAHRAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma tiroglobulin sentez kusuru düşünülen konjenital hipotiroidizmli çocuklarda TG gen mutasyonlarının dağılımını, sıklığını ve hastalığın klinik seyrine olan etkilerini araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kliniğimizde konjenital hipotiroidi tanısıyla izlenen; tiroglobulin düşüklüğü ve tanı anında guatr olması nedeniyle tiroglobulin sentez kusuru düşünülen olgular ile gerçekleştirildi. Bu olgular, konjenital hipotiroidi nedeniyle levotiroksin (LT4) tedavisi almakta ve 3-6 ay ara ile kontrole gelmektedirler. Çalışma sürecinde, bu olgulardan her poliklinik kontrolünde alınan rutin tiroid fonksiyon testi (TFT) analizlerine ilaveten; EDTA'lı tüpe periferik kan numunesi alındı. Hastalık ile ilişkilendirilmiş gen bölgesi PCR ile çoğaltıldı ve bu bölgenin yeni nesil DNA dizileme (NGS) teknolojisi kullanılarak dizilenmesi yapıldı. Bulgular: Çalışma sonucunda 4 olgudan 3'ünde mutasyon tespit edildi. Olgu 1'de bilinen homozigot c.638+5G>A(p.P161Ffs5) ''splice site'' mutasyonu, olgu 2'de birleşik heterozigot ilk allelde bilinen c.7111C>T (p.Arg2371Ter) ''nonsense'' ve diğer allelde yeni (novel) c.5748C>A (p.Tyr1916Ter) ''nonsense'' mutasyonları, olgu 3'de bilinen homozigot c.1888C>T (p.Gln630Ter) ''nonsense'' mutasyonu tespit edildi. Sonuç: Dishormonogenezin nadir nedenlerinden biri olan TG gen mutasyonu olgularının ayırt edici fenotipik özellikleri tanıda avantaj sağlamaktadır. Bu nedenle konjenital hipotiroidi, tiroglobulin düzeyi düşüklüğü ve konjenital guatr kliniğine sahip sahip olgularda TG gen mutasyonu analizi yapılmasını önermekteyiz. Çalışmamızda TG geninde biri yeni, diğer üçü daha önce tanımlanmış mutasyon saptanmıştır. Bulgularımız TG mutasyonlarının tüm gen üzerinde heterojen bir dağılım gösterdiğini desteklemektedir. Literatürde TG gen mutasyonları ile tiroid kanseri gelişimi arasında ilişki olduğunu desteleyen çalışmalar olduğundan TG gen mutasyonlarının aydınlatılmasının olgularda tiroid nodülü ve guatr takibi, erken tiroidektomi kararları açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: konjenital hipotiroidi, dishormonogenez, tiroglobulin gen mutasyonları.