Akut apandisit ve perfore akut apandisit hastalarında Intestinal Fatty Acide Binding Protein (IFABP), tiyol disülfit ve İskemi Modifiye Albumin (IMA) değerleri ile rutinde kullanılan inflamasyon markerlarının karşılaştırılması

HASAN BASRİ

Akut apandisit ve perfore akut apandisit hastalarında Intestinal Fatty Acide Binding Protein (IFABP), tiyol disülfit ve İskemi Modifiye Albumin (IMA) değerleri ile rutinde kullanılan inflamasyon markerlarının karşılaştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN BASRİ

Danışman: Ali SAPMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın temel amacı bahsedilen gruplarda çalışılacak olan inflamasyon belirteçleri ile rutinde kullanılanlar arasında anlamlı farklılık olup olmamasına bakılarak literatüre kullanılabilecek yeni belirteçler kazandırmak ve kullanımını yaygınlaştırmak olarak belirlendi. Gereç ve Yöntem Araştırma kesitsel prospektif olarak planlanmıştır. Acil servise başvuran ve genel cerrahi kliniğine devir alınan akut apandisit hastalarında rutinde endikasyon dahilinde istenen CRP (C-reaktif protein), prokalsitonin, hemogram gibi inflamasyon markerları ile İntestinal Fatty Acid Binding Protein (İFABP), tiyol disülfit ve IMA (İskemik Modifiye Albumin) arasında karşılaştırma yapılarak tüm bu markerların birbirine üstünlüğüne bakılacaktır. Çalışmaya 60 akut apandisit ve 42 perfore akut apandisit ile gelen toplam 102 hasta alınması planlandı. Çalışma grubu hastaların akut apandisit ile acil servise başvuran ve genel cerrahi kliniğine devir alınan 18 yaş üstü, kadın ve erkek hastalar oluşturacaktır. Hastaların dahil edilme kriterinde çalışmaya onay vermiş olmaları esastır. Hastaların acil serviste rutin olarak istenecek tetkikleri (CRP, prokalsitonin, hemogram) değerlendirilecek. Ek olarak özel bütçe ile biyokimya laboratuvarında İntestinal Fatty Acid Binding Protein (İFABP), tiyol disülfit ve İMA çalışılacaktır. Hastaların acil serviste rutin tetkikleri (CRP, prokalsitonin, hemogram) değerlendirilecektir. Ek olarak özel bütçe ile biyokimya laboratuvarında İntestinal Fatty Acide Binding Protein (İFAP), tiyol disülfit ve İMA çalışılacaktır. Çalışma için öngörülen araştırma süresi etik kurul onayından itibaren 6 aydır. Bulgular Çalışmamızda 102 hasta incelenmiş ve yaş ortalaması 40.5 ± 12.98 olarak saptanmıştır. Cinsiyet dağılımında hastaların %34.3'ü kadın (n=35) ve %65.7'si erkek (n=67) olarak belirlenmiştir. Hastalar, %58.8'i akut apandisit (Grup 1) ve %41.2'si perfore apandisit (Grup 2) olmak üzere iki grupa ayrılmıştır. Ortalama WBC değeri 13.07 ± 4.03 mm³, prokalsitonin düzeyi 0.11 ± 0.25 µg/L ve CRP değeri 174.73 ± 407.49 mg/dL olarak tespit edilmiştir. Ortalama İFAB/İFAB2 değeri 0.71 ± 0.42 ng/ml'dir. Ortalama nativ tiyol değeri 360.45 ± 75.18, total tiyol değeri 21.89 ± 4.44 ve disülfid değeri 7.06 ± 1.48'dir. Disülfid / nativ tiyol oranı ortalama 7.06 ± 1.48, disülfid / total tiyol oranı ise 6.15 ± 1.04 olarak ölçülmüştür. Nativ tiyol / total tiyol oranı ortalaması ise 87.54 ± 2.32 ve İMA değeri ortalaması 0.73 ± 0.16'dır. Grup 1'in yaş ortalaması 41.21 ± 13.99 iken, Grup 2'nin yaş ortalaması 39.47 ± 11.47'dir. İki grup arasında yaş ortalaması açısından anlamlı bir fark bulunmamaktadır (p=0.648). Cinsiyet dağılımına bakıldığında, Grup 1'de 21 kadın (%35) ve 39 erkek (%65) bulunurken, Grup 2'de 14 kadın (%33.3) ve 28 erkek (%66.7) vardır. Cinsiyet açısından da iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır (p=0.861). Grup 1 ortalama wbc değeri 12.44± 3.86 iken grup 2 de 13.99 ± 4.14 idi. Gruplar arası WBC değeri açısından anlamlı bir fark yoktu (P=0.056). Grup 1 de prokalsitsonin değeri 0.10 ± 0.32 grup 2 de 0.12 ± 0.11 idi. Gruplar arası prokalsitonin değeri açısından anlamlı fark vardı (P=0.001). Grup 1 de ortalama CRP değeri 206.79± 526 idi. Grup 2 de 128 .93± 78.59 idi. CRP değeri açısından gruplar arası anlamlı fark vardı (p < 0.001). Grup 1'de ortalama İFABP değeri 0.62±0.45 grup 2 de 0.85± 0.33 idi. Gruplar arası ifabp değeri açısından anlamlı fark vardı (P < 0.001). Native Thiol'un cut off değeri ROC eğrisi ile değerlendirilmiş olup %83.3 sensitivite ve % 10 spesivite ile 277.50 bulundu. Total Thiol'ün cut off değeri ROC eğrisi ile %76.2 sensitivite ve % 25 spesivite ile 19.50 tespit edildi. IFAP cut off değeri %85.7 sensitivite ve %56 spesivite ile 0.56 değeri bulundu. IMA cut off değeri ROC eğrisi ile %52.4 sensitivite ve %76.7 spesivite ile 0.79 tespit edildi. Grup 1 de Nativ Tiyol değeri 381.15 ± 74.32, Grup 2 de 330.88±66.72 idi. Gruplar arası Nativ Tiyol açısından anlamlı fark vardı (P= 0.001). Grup1'de total Tiyol değeri 22.72 ± 4.89, grup 2 de 20.72± 3.44 idi. Gruplar arası total Tiyol değeri açısından anlamlı fark vardı (p=0.017). Grup 1'de ortalama Disulfid değeri 6.75 ±0.46 grup 2 de7.51 ± 2.18 idi. Gruplar arası Disülfid değeri açısından anlamlı fark yoktu (P= 0.087).Disülfid / nativ tiyol oranı Grup 1'de 6.75 ± 0.46, Grup 2'de ise 7.51 ± 2.17 olarak ölçülmüştür ve iki grup arasında bu parametre için p-değeri 0.087 olarak bulunmuştur. Disülfid / Total Tiyol oranı Grup 1'de 5.94 ± 0.36, Grup 2'de ise 6.46 ± 1.52 olarak ölçülmüştür ve p-değeri 0.09'dur. Nativ Tiyol / Total Tiyol oranı açısından Grup 1'de bu oran 88.10 ± 0.72, Grup 2'de ise 86.73 ± 3.38 olarak ölçülmüştür ve p-değeri 0.037'dir. Grup 1'in İMA değeri 0.71 ± 0.12 olarak ölçülürken, Grup 2'de bu değer 0.77 ± 0.19'dur. İki grup arasındaki farkın p-değeri 0.043 olarak bulunmuştur. Sonuç Akut apandisit teşhisinde ve perforasyon varlığını değerlendirmede halen ciddi problemler yaşanmaktadır. Rutinde çalışılan inflamasyon markerleri bu konuda her zaman yardımcı olamamaktadır. Çalışmamızda rutinde kullanılan ortalama wbc değerinin perfore ve akut apandisit vakalarında anlamlı fark görülmezken prokalsitonin ve ortalama CRP değerlerinin literatürdekine benzer kullanılabilir olduğu ve İFABP, nativ tiyol, total tiyol, nativ tiyol/total tiyol oranı ve İMA değerlerinin akut apandisitlerde perforasyon açısından önemli markerlar olduğunu gözlemledik. Anahtar Kelimeler Akut apandisit, perfore akut apandisit, intestinal fatty acıd binding proteın (ifap), tiyol disülfit ve iskemi modifiye albumin (ima)