MELD, PESI ve DIC skorlarının COVID-19 pnömonisi hastalarında pulmoner tromboemboli ve mortaliteyi öngörmedeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLÇEHRE OĞUZTÜRK
Danışman: Ekrem Cengiz SEYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: COVID-19 pnömonisinde tromboza artmış bir eğilimin olduğu farklı çalışmalarda gösterilmiştir. Tromboza olan bu eğilim, COVID-19 pnömonisi hastalarında mortaliteyi artırıcı etki göstermektedir. Çalışmamızın amacı; Pnömoni Şiddet İndeksi (PSI), Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi (PESI), Dissemine İntravasküler Koagülasyon (DIC), Son Dönem Karaciğer Hastalığı Modeli (MELD) gibi tromboz ve hastalık şiddeti ile ilişkili skorların COVID-19 pnömonisinde emboli ve emboliye bağlı mortaliteyi ön görmedeki etkisini araştırmaktır. Yöntem: Çalışma retrospektif olarak planlanmış olup, hastanemizde COVID-19 pnömonisi tanısıyla yatmış olan hastalar ardışık taranmış ve kriterleri (18-80 yaş aralığındakiler, toraks tomografisinde tutulumu olanlar, malignite tanısı olmayanlar) sağlayanlar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların hastaneye yatışlarının ilk 24 saatinde demografik verileri, komorbid hastalıkları, yatış tarihleri ve günleri, yoğun bakıma gidiş süreleri, BT radyolojik tutulum yüzdesi, pulmoner BT Anjiyografi çekilip çekilmedikleri, emboli varlığı, biyokimyasal ve hematolojik tetkikler [c-reaktif protein (CRP), prokalsitonin (PCT), D-dimer, fibrinojen, ferritin, troponin-T, hemogram, laktat dehidrojenaz (LDH)], aldıkları tedaviler hastalarım emboli ve mortalite durumunu araştırmak için kayıt edilmiş; PSI, PESI, DIC ve MELD skorları gene yatışın ilk 24 saatinde hesaplanmıştır. Sonrasında bu skorların emboli saptamada ve hastane mortalitesini öngörmedeki etkisi araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 53,48+13,41 yıl olan toplam 400 hasta (227 erkek, 173 kadın) dahil edildi. Ortalama yatış süresi 9 (7-12) gün idi. Hastaların servise yatışlarının ilk 24 saatinde PSI, DIC, PESI ve MELD skorları hesaplanmış olup ortalamaları ise sırasıyla 67 (49-88); 3 (1-3); 65+18,80; 7 (6-9) şeklindeydi. 24 hastada pulmoner emboli (%15), 37 hastada (%9,25) mortalite saptandı. Yapılan ROC analizinde mortalite için optimal eşik değerler; PESI için 63; DIC için 2; MELD için 11 ve PSI için 76 olarak hesaplanmıştır. AUC değerleri sırasıyla 0.802; 0.608; 0.677; 0.747'dir. Pulmoner emboli saptanması için yapılmış ROC analizindeki eşik değerleri PESI için 78, DIC için 4, MELD için 7, PSI için 82 ve radyolojik skor için 5 olarak hesaplanmıştır. AUC alanları sırasıyla 0.587, 0.74, 0.54, 0.565 ve 0.661'dir. Ölen ve yaşayan gruplar arasındaki tek değişkenli analizde PSI (p<0.001), DIC (p=0.089), PESI (p<0.001) ve MELD (p<0.001) skorları anlamlı bulunmuş olup çok değişkenli analizde PESI ve MELD (p=0.01) anlamlı hesaplanmıştır. Emboli saptanan ve saptanmayan hasta grupları arasındaki tek değişkenli analizde ise DIC skoru anlamlı bulunmuş olup (p=0.005) çok değişkenli analizde de anlamlı (p=0.034) bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 pnömonisi hastalarında PESI skorlaması mortaliteyi tahmin etmede, DIC skorlaması ise pulmoner emboli tahmininde anlamlı bulunmuştur.