Kalça osteoartritinin cerrahi tedavisine karar vermede gluteal tendinopatilerin yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET MURAT ARSLAN
Danışman: Bülent ÖZKURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmada gluteal tendiniti olan kalça osteoartritli hastaların rehabilitasyon veya rehabilitasyona ek ultrasonografi eşliğinde lokal kortikosteroid enjeksiyonu ile tendinit tedavisinin fonksiyonel skorlar ve objektif parametreler kullanılarak etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kalça ağrısı ile tarafımıza başvuran, kalça osteoartrit bulguları olan ve gluteal tendinit tanısı alan 78 hasta prospektif incelenmiştir. Ayrıca 22 total kalça artroplastisi uygulanan kalça osteoartriti olan hasta da fonksiyonel skorları karşılaştırmak amacıyla farklı bir grup olarak ele alınmıştır. Tendinit tanılı tüm hastalara lokal kortikosteroid enjeksiyonu önerilmiş ve kabul eden 36 hastaya rehabilitasyon programına ek olarak uygulanmış, enjeksiyonu kabul etmeyen 42 hastaya ise sadece rehabilitasyon uygulanmıştır. Tendinit tanılı hastaların başvuru anındaki demografik verileri, eklem hareket açıklığı, Kellgren Lawrance osteoartrit evreleri, gluteal tendinit evreleri, Western Ontario and McMaster Universities Osteoartrit Index (WOMAC) skoru, Oxford kalça skoru, kalça abdüktör kas gücü, tek bacak durma testi ve cerrahi istekleri değerlendirildi. Tedavi sonrası 6. ay kontrollerinde tendinit tanılı hastaların eklem hareket açıklığı, abdüktör kas gücü ölçümü, tek bacak durma testi, cerrahi istekleri ve fonksiyonel skorlar tekrar değerlendirildi. Her iki grup birbiriyle karşılaştırıldı. Artroplasti ile tedavi edilen 22 hastada ise demografik verilere ek başvuru anı ve 6. ay kontrolde fonksiyonel skorlar da elde edilerek çoklu grup değerlendirilmesine alındı. Bulgular: Çalışamaya katılan 78 hastanın 36'sı (%46,2) kadın, 42'si (%53,8) erkekti. Kortikosteroide ek rehabilitasyon ve Rehabilitasyon gruplarında yaş, cinsiyet, osteoartrit evresi ve taraf olarak birbirinden anlamlı farkı olmadığı gözlendi (sırasıyla p=0,920, p=0,398, p=0,123, p=0,052). Artroplasti grubu ile birlikte tüm hastaların yaş ortalaması 62,52 (aralık: 47 – 73 yıl), vücut kitle indeksi (VKİ) ortalaması 23,19 (aralık:18,44 - 24,97) olarak hesaplandı ve gruplar arası anlamlı fark gözlenmedi (p=0,334). Hastaların skorlarındaki başvuru anı ve kontrol anı arasındaki değişim miktarı çoklu olarak değerlendirildiğinde anlamlı farklı bulundu (p<0,05). Post-hoc analiz ile ikili değerlendirmede Kortikosteroide ek rehabilitasyon ve Rehabilitasyon gruplarının karşılaştırılmalarında tüm skor değişimi parametrelerinde Kortikosteroide ek rehabilitasyon grubundaki iyileşme anlamlı olarak fazla gözlendi (p<0.05). Kortikosteroide ek rehabilitasyon ve Artroplasti grupları karşılaştırılmalarında WOMAC ağrı ve WOMAC sertlik skorlarındaki değişim bakımından anlamlı fark gözlenmedi (sırasıyla P=0,382 ve p=0,404). Bunun dışındaki tüm skor iyileşmeleri Artroplasti grubunda anlamlı olarak daha fazla gözlendi (p<0,05). Kortikosteroide ek rehabilitasyon ve Rehabilitasyon grupları eklem hareket açıklığı ve kas gücü değerleri başvuru ve kontrol ile ortaya çıkan değişim miktarları gruplar arası karşılaştırıldığında Kortikosteroide ek rehabilitasyon grubundaki artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Tek bacak durma testi sonuçları alt gruplara ayrılmıştır. Her iki hasta grubunda başvuru anı ile kontrol anı karşılaştırıldığında test sonuçlarının iyiye gidiş istatistiksel olarak anlamlı gözlendi (p<0,05). Başvuru anında hasta grupları test sonuçları arasında anlamlı fark gözlenmedi (p=0,274). Kontrol anında hasta gruplarının sonuçları karşılaştırıldığına Kortikosteroide ek rehabilitasyon grubunun test sonuçlarının anlamlı olarak daha iyi olduğu gözlendi (p<0,05). Başvuru anı ve kontrol anı değerlendirildiğinde hastaların tümünde cerrahi tedaviye yöneliminin cerrahiden uzaklaşma yönünde değiştiği bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Gluteal tendiniti olan kalça osteoartritli hastaların tedavisinde rehabilitasyon programı hastaların fonksiyonel skorları, cerrahi istekleri ve klinik testlerine olumlu etki sağlamaktadır. Bu etki aynı rehabilitasyon programına ek olarak USG eşliğinde lokal kortikosteroid enjeksiyonu da yapıldığında etkinliği anlamlı olarak artmaktadır. Sonuç olarak gluteal tendinopati tedavisi bu hastalarda total kalça artroplastisine olan gereksinimi öteleyebilir. Anahtar Kelimeler: Kalça osteoartriti, gluteal tendinopati, kortikosteroid, tedavi sonuçları, dinamometre kas gücü, eklem hareket açıklığı