Kolon kanserinde folik asit ve folik asit reseptör düzeyi farklılıkları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LÜTFULLAH ZAHİT KOÇ
Danışman: Derya KIVRAK SALİM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kolon kanseri, dünya genelinde yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahip bir hastalıktır. Erken tanı ve uygun belirteçlerin kullanımı, hastalığın prognozunu iyileştirebilir. Folik asit ve folik asit reseptör alfa (FRa) hücre proliferasyonu ve DNA sentezinde kritik roller oynar. FRa'nın, over, akciğeri gibi malignitelerde aşırı eksprese edildiği farklı yöntemlerle gösterilmiştir. Bu çalışmada, kolon kanserli hastalarda serum folik asit ve FRa düzeylerini analiz ederek, bu belirteçlerin kolon kanserinde tanı, evreleme ve metastaz ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya kolon kanseri tanısı almış hastalar ve sağlıklı bireylerden oluşan bir kontrol grubu dahil edildi. Serum folik asit ve FRa düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. Gruplar arasında istatistiksel karşılaştırmalar yapılırken, evreleme, metastaz durumu ve diğer prognostik faktörlerle ilişkisi de analiz edildi. Bulgular: Kolon kanseri grubunda folik asit reseptör alfa düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0.05). FRa düzeyleri ileri evre ve metastatik hastalarda da daha yüksekti. Folik asit düzeyleri açısından kolon kanseri grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptandı. FRa ile CEA ve tümör evresi arasında pozitif korelasyon bulundu. Sonuç: FRα, kolon kanseri tanı ve evrelemesinde potansiyel bir biyobelirteç olabilir. Özellikle metastatik hastalarda yüksek FRα düzeyleri saptanması, bu reseptörün hastalığın ilerlemesiyle ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, FRα'nın gelecekte kolon kanseri tanı ve takibinde kullanılabilecek bir biyomarker olabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: biyobelirteç, elisa, folik asit reseptör alfa, kolon kanseri, metastaz