Alzheimer Hastalığı'nda TGF-B reseptör-2 ve RhoA genlerinin moleküler ve In-Silico analizi

CANSU KIZILTO GÜLER

Alzheimer Hastalığı'nda TGF-B reseptör-2 ve RhoA genlerinin moleküler ve In-Silico analizi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU KIZILTO GÜLER

Danışman: Ufuk EMRE TOPRAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Alzheimer hastalığı (AH), ilerleyici bilişsel bozukluk ile seyreden, amiloid plaklar ve nörofibriler yumakların birikimi ile karakterize nörodejeneratif bir hastalıktır. TGF-β sinyal yolağındaki TGFβR-2 ve RhoA/ROCK sinyalinin AH patogenezinde önemli etkileri olmasına rağmen, literatürdeki çalışmalar yetersiz ve çelişkilidir. Bu çalışmada AH tanılı hastalarda, TGFβR-2 ve RhoA genlerinin ekspresyon düzeylerinin mRNA seviyesinde araştırılması ve bunların demografik veriler ve hastalık özellikleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu genlerin AH tanı ve tedavisi için yeni hedefler olabileceği öngörülmektedir. Gereç ve Yöntem: Prospektif, gözlemsel ve vaka-kontrol olarak planlanan bu çalışmaya; Ocak 2024-Temmuz 2024 tarihleri arasında, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği'ne başvuran, NINCDS-ADRDA tanı kriterlerine göre muhtemel (probable) Alzheimer hastalığı tanısı alan 57 vaka, baş ağrısı, baş dönmesi, uyuşma benzeri şikayetleri olan 49 kontrol dahil edildi. Ayrıntılı fizik ve nörolojik muayeneleri yapılarak yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, özgeçmiş, soygeçmiş, alışkanlıkları, kullandığı ilaçlar, AH başlangıç yaşı, MMSE ve CDR skorları, MRI ile hesaplanan MTA skorları kaydedildi. Hastalardan kan örnekleri alınarak -80 °C'de saklandı. TGFβR-2 ve RhoA genlerinin ekspresyon seviyeleri ters transkriptaz (RT) PCR ardından gerçek zamanlı PCR yöntemi ile moleküler olarak analiz edildi. Bulgular: Vaka grubunda AH tanılı 57 (36 kadın, 21 erkek) kişi, kontrol grubunda 49 (32 kadın, 17 erkek) kişi çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından anlamlı fark saptanmadı (p˃0,05). Vaka grubunda eğitim düzeyi kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.05). Vaka grubunda kontrol grubuna göre TGFβR-2 ve RhoA seviyeleri anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.05). Sonuç: Alzheimer hastaları ve kontrollerin demografik verileri, TGFβR-2 ve RhoA seviyelerinin değerlendirildiği bu çalışmada, AH tanısı koymada TGFβR-2 ve RhoA'nın kandan bakılabilecek biyoişaretleyiciler olarak kullanılabileceğini ve tedavide potansiyel hedefler olduğunu destekleyen sonuçlar elde edildi.