Fludarabin içeren kaplı nanopartikül formülasyonlarının geliştirilmesi ve in-vitro değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA KILIÇ
Danışman: Özgür EŞİM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışması ile hematolojik kanser tedavisinde kullanılan bir etken madde olan fludarabin fosfatın (FF) polimer kaplı polikaprolakton (PCL) nanopartiküllerinin hazırlanması hedeflenmiştir. Polimer kaplanacak en uygun çekirdek nanopartikül tasarımının ön formülasyon çalışmalarıyla belirlenmesi ve polimer kaplama için hazırlanması hedeflenmiştir. Polimer kaplama ile nanopartiküllerin opsonizasyondan korunarak dolaşım sistemindeki yarı ömrünün uzatılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Polimer olarak polietilen glikol (PEG) benzeri yapılar olan poloksamerler kullanılmıştır. Kullanılan poloksamerler; poloksamer 188, poloksamer 338, poloksamer 407 ve poloksamer 124'tür. Poloksamerlerin türüyle birlikte kullanılma oranları da değiştirilerek kaplama yapılmıştır. Hazırlanan nanopartiküller ürün verimi, ilaç yükleme etkinliği(enkapsülasyon-EE), partikül büyüklüğü ve polidispersite indeksi (PDI), yüzey yükleri (zeta potansiyeli-ZP), morfolojik özellikleri, in vitro çözünme hızı açısından değerlendirilmiştir. Kullanılan dört kaplama malzemesi ile hazırlanan etken madde içeren kaplı nanopartiküllerin hücre kültürü çalışmalarıyla etken maddenin sitotoksisitesi ve nanopartiküllerin hücrelerin apopotozu üzerindeki etkileri incelenmiştir. İn vitro çalışmalarla poloksamer kaplamanın serum proteinleri ile etkileşimini nasıl değiştirdiği incelenmiştir. Seçilen uygun formülasyon ile 3 farklı ortamda 6 ay süreyle stabilite çalışması yapılarak uygun kriyoprotektan türü ve oranı hakkında yorum yapılmıştır. Bulgular: Uygun formülasyon olarak öne çıkan poloksamer 338 kaplı formülasyonun partikül boyutu 145,2±7,4 nm; PDI değeri 0,028±0,001; %EE 19,194±1,586 ve ZP değeri 18,93±0,822 olarak ölçülmüştür. Salım çalışmalarıyla bu formülasyonun çekirdek nanopartikül ile benzer salım kinetikleri gösterdiği ancak ani salım bu formülasyonlarda daha geç meydana geldiği görülmüştür. Sitotoksisite çalışmalarında tüm kaplı formülasyonların çekirdek nanopartiküle göre canlılık üzerinde etkisi bakımından anlamlı bir farklılık izlenmemiştir. K562 hücreleriyle yapılan apoptoz çalışmalarıyla, KF6 formülasyonunun çekirdek nanopartiküle göre hücreleri daha fazla apoptoza uğrattığı görülmüştür. Yapılan inkübasyon çalışmalarıyla kaplama malzemesinin serum proteinleri ile etkileşimi genel olarak azaltma eğiliminde olduğu ancak immunoglobulin G(IgG) ile bağlanma oranlarının çekirdek nanopartiküllere göre anlamlı farklar (p˂0,05) gösterdiği görülmüştür. Stabilite çalışmalarıyla %10- 20'lik oranlarda kriyoprotektan olarak kullanılan trehalozun 3 farklı stabilite ortamında da etkili olduğu görülmüştür. Sonuç: Araştırma bulguları, polimer kaplamanın serum proteinleri ile etkileşimi ve sitotoksisitesi hakkında fikir vermiştir. Anahtar kelimeler: Fludarabin, Hematolojik Kanserler, Nanopartikül, Opsonizasyon, Polimer Kaplama