Hiponatremi ve semptomlarının, intrakraniyal basıncın indirekt belirteçlerinden optik sinir kılıf çapı ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR TINMAZ
Danışman: Hüseyin Cahit HALHALLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında, acil serviste hiponatremi tespit edilen erişkin hastalarda yatak başı ultrason ile OSKÇ ölçümü yaparak, hastaların semptomları ve serum sodyum düzeyleri ile OSKÇ arasındaki ilişkiyi ortaya koymak, aynı zamanda klinik semptom ve bulguları gelişmeden önce beyin ödemini öngörerek tedavi ve yatış kararlarını yönlendirecek non-invasive indirekt bir parametre araştırmak amaçlanmıştır. Materyal-Metod: Prospektif, gözlemsel ve kesitsel olarak planlanan çalışmamıza, 18 yaş üstü serum sodyum düzeyi 135 mEq/L'den düşük olan hastalar dahil edilmiş olup, aynı sayıda hasta ise kontrol grubuna alınmıştır. Çalışma popülasyonuna uygun laboratuvar sonuçları olan hastalar araştırmacıya bildirildikten sonra lineer ultrason probu kullanılarak katılımcıların göz kapakları kapalı bir şekilde bilateral olarak OSKÇ ölçümü yapıldı. Ölçümler ve laboratuvar değerleri ile birlikte hastaların semptomları da sorgulanarak kaydedildi. Veri analizleri SPSS 21.0 IBM paket programı kullanılarak yapıldı. p<0,05 olması istatistiksel olarak anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 72 (%52,9) kadın, 64 (%47,1) erkek olmak üzere toplam 136 hasta dahil edildi. 68'i hasta grubuna ve aynı sayıda 68'i kontrol grubuna alındı. Hasta grubunun %54,4'ü diyabet, %67,7'si hipertansiyon, kontrol grubunun %26,5'i diyabet, %36,8'i hipertansiyon hastalığı bulunmaktaydı. Hasta grubunun %36,8'inde bulantı, %2,9'unda baş ağrısı, %54,4'ünde kafa içi basınç artışı semptomu tespit edildi. Acilde hastaların %16,2'sine hipertonik salin tedavisi verilmişken, kontrol grubunda hipertonik tedavi verilen olgu yoktu. Tedavi öncesi sağ ve sol OSKÇ ile sodyum düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı olarak negatif yönde orta düzeyde korelasyon ilişkisi saptandı (p<0,001). Bulantı, kafa içi basıncı artışı ilişkili semptomu olan ve hipertonik salin tedavisi alan olguların tedavi öncesi sağ OSKÇ, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p<0,05). Bulantısı olan, kafa içi basınç artışı ilişkili semptomu olan ve hipertonik salin tedavisi alan olguların tedavi öncesi sol OSKÇ, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma ile acil serviste hiponatremi tespit edilen hastalarda, yatak başı okular ultrasonografi yöntemi ile OSKÇ ölçümü yapılıp hastaların semptomları ve serum sodyum düzeyleri ile ilişkilendirilmeye çalışıldı. Hastaların serum sodyum düzeyi ile tedavi öncesi sağ ve sol OSKÇ arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu gösterildi. Bulantısı ve kafa içi basınç artış ilişkili semptomları olan hastaların tedavi öncesi ONSD'in istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazla olduğu görüldü. Bu bulgular sonucunda; hiponatremiye bağlı semptomların ve komplikasyonların acil serviste yatak başı ultrasonografik ONSD ölçümü ile ilişkilendirililmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olmakla birlikte, hasta yönetiminde yol gösterici olabilir. Anahtar kelimeler: hiponatremi, beyin ödemi, optik sinir kılıfı çapı, ultrason, acil servis, intrakraniyal basınç artışı