Sıçanlarda avasküler nekroz modelinde K vitamini ve core dekompresyon tedavilerinin histopatolojik ve biyokimyasal sonuçları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN BAŞAK
Danışman: Serkan AYKUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Covid-19 pandemisi sonrasında steroid kullanımının artmasına bağlı olarak kalça avasküler nekrozu (AVN) vakalarının sıklığında artış gözlenmektedir. Takip edilen hastaların önemli bir kısmında nekrozun ilerlemesiyle birlikte eklemde çökme ve sekonder artroz gelişmektedir. Bu noktada erken evrede tanı koymak ve uygun tedavi stratejisini belirlemek büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada geç kalındığında hem hasta hem de hekim açısından tedavisi güçleşen, ayrıca maliyeti ciddi oranda artan AVN olgularında erken dönemde uygulanan kor dekompresyon ve K vitamini tedavilerinin karşılaştırmalı etkinliklerini gözlemlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 03.03.2025 ile 24.04.2025 tarihleri arasında Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Deney Hayvanları Araştırma Merkezi laboratuvarında gerçekleştirilmiştir. Yapılan güç analizi ve literatür incelemesinden sonra 32 adet Spague-Dawley cinsi sıçanın kullanılması uygun görüldü. Sıçanlar 8' er hayvandan 4 grup olacak şekilde gruplandırıldı. Bütün gruplara kortikosteroid enjeksiyonu haftada 3'er gün olmak üzere 3 hafta boyunca uygulandı. Ardından bir gruba 4 hafta boyunca haftanın her günü vitamin K2 (menakinon) tedavisi diğer gruba da sadece kor dekompresyon işlemi uygulandı. Bir grup kontrol grubunu oluştururken diğer gruba her iki tedavi de uygulandı. Yedinci haftanın ardından hayvanlardan intrakardiyak kan alındı ve ardından sakrifiye edildi. Örnekler histopatolojik ve biyokimyasal değerlendirmeye tabi tutuldu. Bulgular: Histopatolojik inceleme sonucunda, K vitamini verilen grupta, kor dekompresyon uygulanan grupta ve kor dekompresyon ile K vitamini kombine edilen grupta nekroz bulgularının belirgin şekilde gerilediği saptandı. Ayrıca K vitamininin tek başına yeni kemik oluşumu üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı, buna karşın kor dekompresyonun yeni kemik oluşumunu tetiklediği belirlendi. Biyokimyasal inceleme sonucunda, kor dekompresyon ile birlikte K vitamini uygulanan grupta alkalin fosfataz düzeylerinde anlamlı bir artış tespit edildi. Diğer gruplarda gözlenen artışlar ise istatistiksel olarak anlamlı değildi. Osteokalsin düzeyleri açısından ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Sonuç: Kor dekompresyon ve K vitamini tedavilerinin erken evre avasküler nekrozda histopatolojik açıdan anlamlı düzeyde olumlu etkiler sağladığı belirlenmiştir. Her iki tedavi de biyokimyasal parametreler üzerinde olumlu yönde etkiler oluşturmakla birlikte, bu etkiler tek başına uygulandıklarında istatistiksel anlamlılık göstermemiştir. Buna karşılık, biyokimyasal açıdan anlamlı düzeyde olumlu etkiler yalnızca her iki tedavinin birlikte uygulandığı grupta saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Avasküler nekroz, Kor dekompresyon, K vitamini