Hidrosalpenks olan olgularda ofis histeroskopi bulguları ve endometriumun histopatolojik olarak incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SULTAN MAYUNCUR

Danışman: Burak YÜCEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Hidrosalpenks tubanın distal bölgesinde tıkanıklık oluşması sonucu meydana gelir. Tubada biriken sıvının endometrium üzerinde enflamatuar değişikliklere neden olduğu iddia edilmektedir. Bu hipoteze dayanarak hidrosalpenksi olan olgularda İnvitro Fertilizasyon (IVF) tedavisi öncesi dünya çapında profilaktik olarak cerrahi tedaviler yapılmaktadır. Çalışmamızda hidrosalpenksin endometrium üzerinde makroskopik ve mikroskobik düzeyde enflamatuar değişiklik yaratıp yaratmadığını tespit etmeye amaçladık. Materyal-Metod: Çalışmamıza 39 hasta dâhil edildi. Bu hastalar infertilite ve jinekoloji polikliniklerine başvurmuş, anormal uterin kanama, endometrial kavite düzensizliği, endometrial polip, menstrüel siklus düzensizliği, primer ve seconder infertilite nedeniyle yardımcı üreme teknikleri (YÜT) öncesi ofis histeroskopi yapılan hastalar arasından seçildi. Bu hastalar arasından ise endometrial kavitede düzensizlik, endometrial polip varlığı, anormal uterin kanama, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı, kronik endometrit şüphesi nedeniyle endometrial biyopsi alınan hastalar belirlendi. Daha sonra bu hastalar hidrosalpenks varlığına göre 2 gruba ayrıldı. Hastalara planlanan ofis histeroskopi işleminin yapılması esnasında hastaların onamı alınarak görüntüleri kaydedildi. Yine aynı şekilde çeşitli ön tanılarla ofis histeroskopi esnasında yapılmış olan endometrial örneklemeleri, klinik izin dâhilinde çalışmamıza yönelik yeniden analiz edildi. Ofis histeroskopi görüntüleri endometrial kavitenin enflamasyon bulgularına yönelik makroskopik açıdan; hemorajik noktalar, fokal hiperemi, yaygın endometrial hiperemi, genişlemiş endometrial damarlar, mikropolipler, endometrial polipler, endometrial polipoid hiperplazi, uterin kavite mukusu varlığı açısından yeniden analiz edildi. Elde edilen toplam puan Toplam Makroskopik Endometrit Skoru (Makro TES) olarak kabul edildi. Aynı şekilde histeroskopik görüntüleme işlemi esnasında punch biyopsi alınan hastalar tespit edilip, alınan preparatlar patoloji uzmanı eşliğinde enflamasyon bulgularına yönelik mikroskobik açıdan değerlendirildi. Hematoksilen Eozin (H&E) ile boyanmış olan preparatlar; hiperemi, ödem, mikropolip, plazma hücresi, hemoraji, konjesyon, inflamatuar hücreler (nötrofil, bazofil) ve fibrozis bulgularının varlığı açısından değerlendirildi. Her bir preparattaki bulgu için miktara bağlı olarak 1'den 5'e kadar puanlama yapıldı. Toplam puan Mikroskobik Toplam Endometrit Skoru (Mikro TES) olarak kaydedildi. Bulgular: Hastalar anamnez ve klinik muayene bulgularına yönelik analiz edildiğinde, infertilite süresi dışında gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Bu sonuç iki grubun homojen bir dağılımda seçildiğini göstermektedir. Hidrosalpenksi olan grupta infertilite şikâyeti benzer olsa da (p:0.051), infertilite süresi (p:0.007) kontrol grubuna göre anlamlı oranda artmış olarak izlenmiştir. Histeroskopik makroskopik değerlendirmede araştırılan bulgular arasında hidrosalpenksi olan olgularda hemorajik noktalar (p:0.012) ve genişlemiş endometrial damarlar (p:0.044) kontrol grubuna göre anlamlı olarak artmış izlenmiştir. Diğer bulgular 2 grup arasında benzer olarak tespit edilmiştir. Bu bulguların her bir hasta için toplamı olan Makroskopik Toplam Endometrit Skorunda (Macro TES) her iki grup arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir. Mikroskobik değerlendirmede araştırılan bulgular ile her hasta için oluşturulmuş Mikroskobik Toplam Endometrit Skorunda (Mikro TES), hidrosalpenks olan olgular ve kontrol grubu arasında yapılan istatiksel analizde anlamlı fark izlenmemiştir. Sonuç: Tubal faktör infertil kadının tedavi ve yönetiminde önemli yere sahiptir. Hidrosalpenksin ise bu kadınların yardımcı üreme tedavilerinden (YÜT) elde edeceği başarıyı düşürdüğüne inanılmaktadır. Buna dayanarak YÜT öncesi birçok hidrosalpenks olgularına profilaktik cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Buna dayanak olarak gösterilen hipotezlerden biri olan endometriumda oluşan enflamatuar değişikliğin ise, çalışmamızda yaptığımız makroskopik ve mikroskobik analizde, anlamlı farklılık yaratmadığını tespit ettik. Çalışmamızda tespit edilen bulguların, klinik rutinde değişikliğe neden olacağını ve ilerleyen zamanlarda hem bizim çalışmamızı daha büyük örneklem grubuyla değerlendiren çalışmaların hem de hidrosalpenks ile ilgili henüz aydınlatılamamış noktalara yönelik çalışmalara bu konuda ufuk açacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Hidrosalpenks; ofis histeroskopi; endometrit; enflamasyon