Üreme çağındaki kadınların kontraseptif yöntemler konusunda bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE MENTEŞ
Danışman: Berrin TELATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, herhangi bir sebeple SBÜ Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran üreme çağındaki kadınların sosyo-demografik özelliklerinin, kontraseptif yöntem tercihleri ve yöntemlerin etkinliği hakkındaki bilgi düzeyleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniklerine 20 Temmuz 2022- 20 Ekim 2022 tarihleri arasında başvuran ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan üreme çağındaki 239 kadın alındı. Çalışma kesitsel, tanımlayıcı tiptedir. Katılımcılara sosyo-demografik özellikler, obstetrik özellikler, korunma yöntemi kullanımı ve bilgi düzeyine ilişkin özellikler sorgulanmak üzere yüz yüze veri toplama anketi uygulandı. Olgulara korunma yöntemlerine ilişkin bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla 38 tane soru sorulmuş ve sorulan her sorunun bir doğru cevabı olup; her doğru cevap "1 puan", her yanlış cevap "0 puan" olacak şekilde bir puanlama yapılmıştır. Puanlamaya göre olguların alabilecekleri minimum puan "0" iken, maksimum puan "38" olmuştur. BULGULAR: Çalışma grubu 239 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcıların yaşları 19 ile 49 yaş arasında değişmekte olup; ortalaması 36,10±8,58‟dir. Katılımcılara en çok bilinen/duyulan yöntem %99.2 (n=237) doğum kontrol hapı ve %98.3 (n=235) prezervatif; en az bilinen /duyulan yöntem ise %29.7 (n=71) ciltaltı implantlar yanıtı alınmıştır. Olguların %73,2‟si (n=175) son 6 aydır gebelikten korunmak için herhangi bir yöntem kullanıyorken, %26,8‟i (n=64) herhangi bir yöntem kullanmamaktadır. Gebelikten korunan 175 olguya kullandıkları yöntem sorulduğunda %42.9 (n=75) oran ile prezervatif ve %40.0 (n=70) oranla geri çekme en çok alınan yanıtlar olmuştur. Çalışmaya katılan olguların korunma yöntemlerine ilişkin bilgi düzeyleri 0 ile 36 puan arasında değişmekte olup, ortalama 22,04±7,62 hesaplanmıştır. Eğitim durumuna göre Korunma Yöntemine İlişkin Bilgi Düzeyi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,027; p<0,05). Gelir durumuna göre bilgi düzeyi istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p=0,001; p<0,01). SONUÇ: Çalışmaya dahil olan katılımcıların gelir düzeyi azaldıkça kontraseptif yöntemler hakkındaki bilgi düzeyinin azaldığı görüldü. Gelir düzeyinin azalmasıyla kontraseptif yöntemlerle ilgili bilgi düzeyinin azalması ve buna bağlı olarak da yöntemlere erişimde sıkıntıların oluşmasının, plansız gebeliklerin önlenmesinde ciddi bir engel oluşturabileceği düşünülmektedir. Geri çekme yönteminin ise modern bir yöntem olmamasına rağmen hala en sık kullanılan yöntemlerden biri olması ve plansız gebeliklerin en sık geri çekme yöntemiyle korunan çiftlerde görülmesi toplumumuzda mordern yöntem kullanımının yaygınlaştırılması gerekliliğini göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Kadın kontrasepsiyonu, Doğum kontrolü, Kadın sağlığı