Üst gastrointestinal sistem kanama bulguları ile başvuran ve endoskopi yapılan hastalarda gastrin düzeyi ile endoskopik bulgular ve üst gastrointestinal kanama risk skorlamaları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSAMETTİN DURMUŞ
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları tanı ve tedavideki tüm gelişmelere rağmen önemli bir mortalite ve morbidite sebebidir. Üst GİS kanamada en uygun tedaviyi belirleyebilmek için erken dönemde risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Varis dışı akut üst GİS kanama ile başvuran hastalarda serum gastrin-17 (G-17) düzeyinin prognoz üzerindeki etkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Acil Servis'inde, Haziran 2022-Ağustos 2023 tarihleri arasında, prospektif, tek merkezli gözlemsel çalışma olarak yürütüldü. 18 yaş veya üzerinde olan, hematemez ve/veya melena gibi üst GİS kanama semptomları gösteren ve endoskopi yapılan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalardan, hastaneye başvurusu sırasında serum G-17 düzeyi çalışılmak üzere 5 ml venöz kan örneği alındı. Hastalar acil serviste değerlendirilerek AIMS-65, Glasgow-Blatchford Score (GBS), Rockall Score (RS), pre-Rockall Score (pRS) ve Charlson Comorbidity Index (CCI) skorları hesaplandı. Ankara Şehir Hastanesi Bilgi Yönetim Sistemi'nden yaş, cinsiyet gibi demografik değişkenler ve komorbiditeler, ilaç kullanımı, vital bulgular, biyokimyasal değerlendirme ve endoskopik bulgular gibi kinik verilerin toplanması amacıyla yararlanıldı. Çalışmaya dahil edilen hastalar 1 ay süre ile takip edildi. Endoskopik müdahale ihtiyacı ve kan transfüzyon öyküsü birincil sonlanım noktası olarak, yoğun bakım ünitesi ihtiyacı, uzamış yatış süresi, mortalite ve yeniden kanama ise ikincil sonlanım noktası olarak belirlendi Serum G-17 düzeyinin birincil, ikincil sonlanım noktalarına, mortalite-yeniden kanama bileşik sonlanım noktasına etkisi ve serum G-17 düzeyi ile risk skorlama sistemleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Tüm istatistiksel analizler Sosyal Bilimler İstatistik Paketi (SPSS) versiyon 26 kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda ortanca yaş 62 olup %33'ü kadındı. Hastaların en sık başvuru şikâyeti melena olarak gözlemlendi (%83,2). Peptik ülserin en sık kanama nedeni olduğu (%62,6) ve bunların çoğunun Forrest-3 ülseri olduğu belirlendi (%46,26). Hastaların %48'ine kan transfüzyonu, %27'sine endoskopik girişim gerekti, %6,5'unda yeniden kanama ve %5,6'sında mortalite görüldü. Serum G-17 düzeyi ile birincil, ikincil sonlanım noktaları, mortalite-yeniden kanama bileşik sonlanım noktası ve risk skorlama sistemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Sonuç: Serum G-17 düzeyi ile akut üst GİS kanamalarının prognozu arasında bir ilişki bulunamamıştır. Çalışmamızdaki sınırlılıklar buna sebep olmuş olabilir. Çalışmamızda belirtilen limitasyonlar göz önüne alınarak yeni prospektif çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Gastrin; Gastrointestinal Kanama; Peptik ülser; Peptik Ülser Kanaması; Üst Gastrointestinal Sistem