Harekât alanında (sahada) askeri sağlık hizmetleri ve teletıp desteği: Sağlık hizmetlerinin teletıp desteğiyle sunumunun incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET YILDIRIM

Danışman: Mehmet ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Askeri sağlık hizmetleri, tek erden tüm orduya kadar zor şartlar ve kısıtlı imkanlar altında ulusal sağlık hizmetleri kalitesinde sağlık hizmetini vermeyi vadeden bir disiplindir. Günümüzde, bu zorluk ve kısıtlı imkanları aşmak adına çeşitli yöntemlere başvurulduğu ifade edilmektedir. Gelişen teknolojiyle beraber ortaya çıkan ve Covid-19 sürecinde hızlı bir ilerleme gösteren teletıbbın, bu yöntemlerden biri olduğu ifade edilmektedir. Bu çalışmada amacımız, kıt'a tecrübesine sahip ve bir eğitim ve araştırma hastanesinde araştırma görevlisi olarak görev yapmakta sağlık personelinin tecrübe ve bakış açılarından istifade ederek, ileride harekât alanında kullanılabilecek bir teletıp uygulamasının nasıl olabileceğinin belirlenmesidir. Çalışma 20 Ağustos 2021-05 Ekim 2021 tarihleri arasında bir yapılmış olup toplamda 47 asistan hekim ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara 17 sorudan oluşan bir anket gönderilmiştir. Çalışma dahilinde demografik özellikler, teletıp hakkında yaklaşımlar, teletıp kullanımına dair bilgi, tutum ve davranışlar ile varsa ilave görüş ve öneriler hakkında bilgiler bu anket ile elde edilmeye çalışılmıştır. Çalışmaya katılan 47 asistan hekimin tamamı kıt'a görevi yapmış olup yaş ortalamaları 32,27±3,75'tir. Katılımcıların kıt'a da ortalama çalışma süreleri 4,61±3,93 yıldır. Katılımcılara kıt'a görevi esnasında var olan teknolojik imkanlardan hangilerine sahip oldukları sorulmuş ve en sık telefon 46(%97,9) yanıtı alınmıştır. Bilgisayar, internet ve telsiz kullanımı açısından sayıların birbirine yakın olduğu ancak uydu telefonunun en az faydalanılan imkân olduğu katılımcılar tarafından belirtilmiştir (%6,4). Asistan hekimlerin, "Kıt'a görevi sırasında hasta/yaralı hakkında danışmak için başvurabileceğiniz bir sağlık kuruluşu/uzman görüşü olmasını ister miydiniz?" sorusuna 46'sı(%97,7) olumlu yanıt vermiştir. Katılımcılara, teletıbbın belirtilen alanlardan hangisi/ hangilerinde kullanılabileceği sorulduğunda ilk sırayı tahliye almıştır (42, %89,4). İlaç danışma ve tedavi seçeneği aynı oranla ikinci sırada yer almıştır (37, %78,7). Çalışmaya katılan 26 (%55,3) katılımcı ise bahsi geçen alanların tamamında teletıptan faydalanılabileceğini belirtmiştir. Teletıp hizmeti kapsamında kurulan bir merkezde hangi branştan hekimlerin yer alması gerektiği sorusuna katılımcıların 40'ı (%85,10) acil tıp uzmanı olmasını istemiştir. Bunu sırasıyla genel cerrahi (39, %83,00) ve ortopedi (35, %74,50) takip etmiştir. Bulunması en az istenen uzmanlık ise Askeri Sağlık Hizmetleridir (21, %44,70). Katılımcılara ülkemizde teletıbbın ilerleyebilmesi için aşılması gereken engellerin neler olduğu sorulmuş ve verilen cevaplarda ilk sırayı teknolojik imkanlar almıştır (35, %74,5). Diğer nedenler arasında ise bakış açısı, teletıbbı kabullenme konusundaki sıkıntılar ve güvenlik endişesi katılımcılar tarafından dile getirilmiştir (12, %25,5). Çalışmaya, kıt'a tecrübesi olan asistan hekimlerin dahil edilerek aşağıda belirtilen avantajlardan yararlanılmaya çalışılmıştır: -Asistan hekimlerin sahada çalışmış olmalarının getirdiği tecrübeden faydalanmak, -Yakın zamanda kıt'a görevi icra ettiklerinden dolayı güncel problemlere hâkim oldukları varsayıldığından, -Hastane tecrübesine sahip olmaları ve -Teknolojik imkanların getirdiği yeniliklere aşina oldukları düşünüldüğünden dolayı çalışmaya dahil edilmişlerdir. Çalışmada, katılımcıların tıbbi alanların hemen hepsinde kullanılabilir olduğunu ancak teletıp kullanımı konusunda sırasıyla; - acil sağlık hizmetlerine hitap eden, - daha az teknik detay gerektiren ve -pratikte de kullanımı olan tıbbi konuları daha desteklenebilir nitelikte bulmuşlardır.