Preterm bebeklerde beslenme sonrası uygulanan üç farklı yatış pozisyonunun yaşamsal bulgulara ve konfor düzeyine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN AYAŞLI

Danışman: Dilek YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırma, 28-36.gestasyon haftasında olan prematüre bebeklere beslenme sonrası sırayla uygulanan sağ lateral, supine ve prone pozisyonlarının yaşamsal bulgulara ve konfor düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, deneysel tasarımda Şubat 2022- Eylül 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, üçüncü basamak Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde tedavi alan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan, 28-36.gestasyon haftaları arasında olan 48 preterm bebek ile yürütülmüştür. Preterm bebeklere beslenme sonrası sırayla sağ lateral, supine ve prone pozisyonları verilerek 20.dakika, 1.saat ve 3.saatin sonunda yaşamsal bulguları ve konfor düzeyi değerlendirilmiştir, bu uygulama üç gün süreyle ardışık olarak tekrarlanmıştır. Veriler Preterm Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu, Prematüre Bebek Yaşamsal Bulguları Gözlem ve Takip Formu, Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği (YKDÖ), Yenidoğan Ağrı/Ajitasyon Sedasyon Ölçeği (N-PASS) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro Wilk testi, Bağımsız Örneklem T testi, Mann Whitney U testi, Anova testi, Kruskal Wallis testi, Mauchly testi, Greenhouse-Geisser istatistiği, Friedman analizi, Post Hoc Bonferroni testi kullanılarak p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda bebeklere uygulanan tüm pozisyonlarda yatış süresi ilerledikçe kalp tepe atımı, solunum sayısı, ağrı puanı ve konfor ölçek puanının azaldığı; oksijen satürasyonunun arttığı bulunmuştur. Beslenme sonrası verilen prone pozisyonunda oksijen satürasyon değerinin daha yüksek; solunum sayısı, ağrı puanı ve konfor ölçek puanının daha düşük olduğu bulunmuştur. Gestasyon yaşı 28-31 haftası aralığında bulunan bebeklerin solunum hızı ve ağrı puanının sağ lateral pozisyonunda 34-36. gestasyon haftası aralığında bulunan bebeklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Araştırma sonucunda; beslenme sonrası prone pozisyonunun yaşamsal bulgular ve konfor puanı üzerinde olumlu etkisinin olduğu, gestasyon yaşı büyüdükçe sağ lateral pozisyonda kalp tepe atımı, solunum sayısı ve ağrı puanının azaldığı; prone pozisyonunda ise sadece ağrı puanının azaldığı bulunmuştur. Bebeklere uygulanan yatış pozisyonlarının gestasyon yaş gruplarına göre yaşamsal bulgular üzerindeki etkileri farklılık göstermektedir. Yenidoğan hemşirelerinin farklı terapötik pozisyonları preterm bebeğin gestasyon yaşına uygun olarak verilmesi önemlidir.