Dekompanse kalp yetmezliği olan hastalarda anemi sıklığı ve aneminin türü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE GİZEM GÜNHAN
Danışman: Refik DEMİRTUNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Dekompanse kalp yetmezliği olan hastalarla iç hastalıkları kliniğimizde sıklıkla karşılaşmaktayız ve tetkiklerinde genelde anemi saptamaktayız. Ancak hastaların yaşlı ve komorbiditelerinin çok olması nedeniyle, aneminin etiyolojisi aydınlatılamayıp, genelde kronik hastalıklarına bağlanmaktadır. Dünya'da en sık saptanan anemi türünün demir eksikliği anemisi olduğu ve intravenöz demir tedavisiyle demir eksikliği olan kalp yetmezlikli hastaların semptomlarının azaldığı bildirilmiştir. Biz bu çalışmamızda, NYHA III–IV ve ACC/AHA evre C-D olup dekompanse kalp yetmezliği bulunan hastalarda anemi sıklığını ve aneminin türünü araştırmayı planlamaktayız. Materyal ve Metod: Hastanemiz İç Hastalıkları Kliniği'nde yatmış olan dekompanse kalp yetmezlikli 100 hastanın sonuçları geriye dönük olarak dosyalarından ve hastanenin elektronik kayıtlarından bakılarak incelendi. 18-90 yaş arası, gebe olmayan, NYHA III–IV ve ACA/AHA evre C-D olan dekompanse kalp yetmezlikli hastaların yaş, cinsiyet, fizik muayene ve sistem sorgulama bulguları, hastaneye yatışından önce kullanmakta olduğu ilaçlar, kalp yetmezliği etiyolojisi, kalp yetmezliğine eşlik eden kronik hastalıkları, ekokardiyografi bulguları (EF, kalp kapak hastalığı, pulmoner arter basıncı), tele (kardiyotorasik indeks, plevral efüzyon) ve eritrosit sayısı (RBC), hemoglobin, hematokrit, MCV, MCH, MCHC, eritrosit dağılım aralığı, trombosit sayısı, demir, demir bağlama kapasitesi, total demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu, ferritin, vitamin B12, folat, indirek bilirubin, LDH, retikülosit, düzeltilmiş retikülosit yüzdesi, direkt coombs, haptoglobulin, kreatin ve hastaneye ilk başvurduğunda bakılmış olan sodyum ve hastaların varsa bakılmış olan BNP düzeyleri kaydedildi. KBY olup GFH<60 mL/dk/1.73m2 olan hastalar çalışmaya dahil edildi. ESC kalp yetmezliği kılavuzunun demir eksikliği olan kalp yetmezlikli hastalar için önerdiği doğrultuda ve kronik hastalığı bulunan hastalarda demir eksikliği için önerilen klasik sınıflamaya göre, hastalar ferritin değerleri baz alınarak sınıflandırıldı. Araştırmamızın istatiksel analizleri MedCalc Statistical Software version 12.7.7 (MedCalc Software bvba, Ostend, Belgium; http://www.medcalc.org; 2013) Programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Retrospektif olarak değerlendirilen 100 dekompanse kalp yetmezlikli hastanın %41'i erkek, %59'u kadın hastalardı ve yaş ortalaması 72,2 yıl idi. Hastaların %62'sinde anemi saptandı. Anemilerin %25,8'u mikrositer, % 72,6'i normositer, %1,6'i makrositer anemiydi. Hastaların %35'inde kronik böbrek yetmezliği %20'sinde kronik obstruktif akciğer hastalığı, %2'sinde lösemi (kronik lenfositik lösemi), %4'ünde solid malignite mevcuttu. %11'inde ise çoklu kronik hastalık mevcuttu. Kalp yetmezliğinin etiyolojisine baktığımızda en sık hipertansiyon (%79), 2.sıklıkta koroner arter hastalığı (%53) saptandı. Kalp yetmezliğine en sık eşlik eden hastalıklar; diyabetes mellitus (%50), kronik böbrek yetmezliği (%35), kronik obstruktif akciğer hastalığı (%20) ve astım bronşiale (%12) idi. Hastaların %26'sı NYHA III, %74'ü NYHA IV, %16'sı evre C, %84'ü evre D idi. Düşük ejeksiyon fraksiyonlu 42 hasta, sınırda ejeksiyon fraksiyonlu (gri zon) 12 hasta, korunmuş ejeksiyon fraksiyonlu 46 hasta mevcuttu. Pulmoner arter basıncı 26-35 mmHg olan 31, 36-45 mmHg olan 15, 45 mmHg'nın üstünde olan 23 hasta mevcuttu. Çalışmaya alınan hastaların %62'sinde anemi saptandı. Tüm hastaların %70'sinde demir eksikliği mevcuttu. Demir eksikliği anemisi hastaların %45'inde, kronik hastalık anemisi hastaların %56'sında saptanırken; demir eksikliğiyle birlikte kronik hastalık anemisinin bulunduğunu düşündüğümüz hastalar %26 olarak saptanmıştır. Çalışmamızdaki hastaların %4'ünde vitamin B12 eksikliği, %11'inde folat eksikliği, %1'inde hemolitik anemi bulundu ve hastaların %6'sında bu gruplara girmeyen diğer anemiler olduğu düşünüldü. Sonuç: Anemi; kronik kalp yetmezlikli hastalarda sık görülen, pek çok etiyolojik sebebi içeren ve mortaliteyi artıran bir faktördür. Kalp yetmezliği olan hastalarda intestinal ödem nedeniyle oral demir emilimi azalmaktadır, buna bağlı olarak kalp yetmezlikli hastalarda demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi sıklıkla bulunmaktadır. Bu hastalara verilen intravenöz demir tedavisiyle, hastaların yaşam kalitelerinin ve maksimal egzersiz kapasitelerinin arttığı, semptomlarının azaldığı görülmüştür. Bu nedenle kronik kalp yetmezliği olan hastalarda anemi etiyolojisinin tetkiki ve anemi tedavisiyle ilgili daha dikkatli davranmak gerektiğini önermekteyiz.