Malign santral hava yolu obstrüksiyonu nedeniyle rijit bronkoskopi uygulanan hastalarda tanımlayıcı özellikler ve prognozu belirleyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAMAZAN ŞAHİN
Danışman: Barış DEMİRKOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Malign santral hava yolu darlıkları, akciğer kanseri başta olmak üzere birçok malignitenin farklı evrelerinde karşılaşılan, yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan ve hızlı müdahale gerektiren kritik bir klinik tablodur. Rijit bronkoskopi, bu hastalarda hava yolunun açıklığını yeniden sağlamak amacıyla uygulanan etkili bir girişimsel tedavi yöntemidir. Bu çalışmada, malign santral hava yolu darlığı nedeniyle rijit bronkoskopi uygulanan hastalarda tanımlayıcı özelliklerin yanı sıra mortalite, komplikasyon gelişimi ve teknik başarıya etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Temmuz 2025 ile Ekim 2025 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde retrospektif ve kohort bir tasarımla gerçekleştirilmiştir. 24 Ekim 2020 - 1 Haziran 2024 tarihleri arasında malign santral hava yolu obstrüksiyonu şüphesi veya tanısıyla, tanı veya tedavi amacıyla rijit bronkoskopi uygulanan 196 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Tanı ve takipte klinik ya da laboratuvar verisi eksik olan hastalar çalışma dışı bırakılarak uygun 156 hasta değerlendirmeye alınmıştır. Demografik veriler, laboratuvar değerleri, radyolojik bulgular, işlem sırasındaki bronkoskopik bulgular, uygulanan girişimsel yöntemler ve işlem sonrası süreç kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 156 hastanın %80.1'i (n: 125) erkek olup, yaş ortalaması 61.85 ± 10.76 yıl (28–86) idi. Bronkoskopik değerlendirmede hava yolu obstrüksiyonları %69.9 endolüminal, %28.8 mikst ve %1.3 dış bası şeklinde dağılım gösterdi. Histopatolojik incelemede sıklık sırasına göre skuamöz hücreli karsinom (%48.1), adenokarsinom (%10.3), küçük hücreli akciğer karsinomu (%9.0) ve diğer histolojik alt tipler izlendi. Teknik başarı açısından bakıldığında trakeal (OR = 10.15; %95 GA: 2.51 - 41.06; p = 0.001) ve sağ ana bronş yerleşimi (OR = 2.73; %95 GA: 1.15 - 6.47; p = 0.023) ve yüksek NLR oranı (OR = 1.424; %95 GA: 1.052 - 1.928; p = 0.022) başarıyı anlamlı biçimde artıran bağımsız faktörler olarak belirlenmiştir. Buna karşılık, lober bronş tutulumu (OR = 0.080; %95 GA: 0.015 - 0.430; p = 0.003) ve işlem sırasında gelişen hemoraji (OR = 0.042; %95 GA: 0.007 - 0.243; p <0.001) teknik başarıyı anlamlı biçimde azaltan değişkenlerdir. Komplikasyon gelişimiyle ilişkili olarak anlamlı ve bağımsız tek değişken yüksek NLR düzeyi olarak bulunmuştur (OR = 1.145; %95 GA: 1.015 - 1.298; p = 0.027). Yüksek monosit/lenfosit oranına (MLR) (HR = 16.636; %95 GA: 2.289 - 120.900; p = 0.005) ve LDH/albümin oranına sahip (HR = 1.050; %95 GA: 1.006 - 1.096; p = 0.025) ve solunum yetmezliği gelişen (HR = 2.705; %95 GA: 1.155 - 6.334; p = 0.022) olgularda mortalite riski anlamlı biçimde artırmıştır. Sonuç: Bu çalışma, rijit bronkoskopi uygulanan malign santral hava yolu darlığı hastalarında hematolojik inflamasyon belirteçlerinin ve bazı anatomik/prosedürel faktörlerin teknik başarı, komplikasyon gelişimi ve mortalite üzerinde belirleyici olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, preoperatif değerlendirmede mortalite ve komplikasyon riskinin daha doğru öngörülmesine katkıda bulunarak tedavi stratejilerinin optimize edilmesini sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Malign santral hava yolu obstrüksiyonu, rijit bronkoskopi, mortalite, komplikasyon, teknik başarı.