Akut migren atağında serum neurogranin düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAİDE ŞULE ŞENDAL
Danışman: Asım KALKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Migren, şiddetli, zonklayan, tek taraflı baş ağrısıyla karakterize, bulantı, fotofobi, fonofobi ve kusmanın eşlik ettiği, dünya genelinde engellilik ve iş gücü kaybının önemli nedenlerinden olan nörolojik bir hastalıktır. Migren tanısı anamnez ile konulur ve tanıyı acil serviste koymak zordur. Literatürde migren tanısı koymak için kullanılan net bir biyobelirteç yoktur. Atak esnasında oluşan nörobiyobelirteçlerin araştırılması, hastalığın tanı ve tedavisinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Migrenin patogenezinde hem merkezi hem de periferik sinir sistemini içeren karmaşık bir nörobiyoloji rol oynamaktadır. Nörogranin; nöronal uyarım sonrası hücre içi kalsiyum artışına yanıt olarak kalmodulin seviyelerini düzenleyen postsinaptik bir proteindir. Yapılan araştırmalarda Alzheimer, Parkinson ve Huntington gibi çeşitli nörodejeneratif hastalıklar ile, şizofreni ve travmatik beyin hasarı sonrasında da arttığı bulunmuştur. Çalışmamızın amacı, akut migren atağı sırasında serum NG düzeylerinin ölçülerek migren atağı ile olan ilişkisini incelemektir. Bu sayede, migren atağında tanıyı desteklemek için NG biyomarkerının kullanılabilirliğini araştırdık. Gereç ve Yöntem; Prospektif gözlemsel olarak yapılan bu çalışmada; 03.03.2024- 20.05.2024 tarihleri arasında, Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi'ne baş ağrısı ile başvuran ve hasta anamnezi ile Uluslararası Baş Ağrısı Derneği'nin (IHS) Baş Ağrısı Sınıflandırma Komitesi'nin güncel kriterlerine (üçüncü baskı) göre migren teşhisi konulan hastalar dahil edildi. Acil servise başvuran migren atak tanısı konulan 54 hasta ile 54 adet sağlıklı kontrol grubunun serum Nörogranin düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda migren atağı tanısı almış hastalar (HG) ve kontrol grubundaki (KG) bireylerin çeşitli demografik ve klinik özellikleri karşılaştırılmıştır. 33'ü kadın (%61,1), 21'i erkek (%38,9) olmak üzere 54 migren atak tanısı konulan hasta dahil edildi. Kontrol grubunda Nörogranin ortanca değeri 252,52 iken hasta grubunda da NG düzeyi ortanca değeri 230,85 olarak tespit edilmiştir ve her iki gruptaki Nörogranin seviyeleri ortanca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,320). Katılımcıların tümünün ortalama Nörogranin düzeylerine bakıldığında 351,36 olduğu bulunmuştur. Demografik verilerin tümüne bakıldığında ise serum Nörogranin seviyelerinin kıyaslanmasında anlamlı farklılık bulunmadı. Hasta grubunun Nörogranin düzeyleri ile yaşları (r=-0,213; p=0,122), atak sıklığı (r=0,043; p=0,760) ve ortalama atak süresi (r=-0,059; p=0,674) arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede bir ilişki bulunmamıştır. HG'nin %75,9'unda ek hastalık bulunmazken, %7,4'ünde astım, %13'ünde hipertansiyon ve %3,7'sinde KOAH tespit edilmiştir. Ayrıca, HG'deki hastaların %70,4'ünde aura belirtileri görülmezken, %7,4'ünde baş dönmesi, %9,3'ünde bulantı ve diğer kombinasyonlar tespit edilmiştir. Ek hastalık varlığına göre Nörogranin düzeyleri ortanca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,144). Aura varlığı incelendiğinde, hastaların %29,6'sında (n=16) aura varken; %70,4'ünde (n=38) aura bulunmamaktadır. Aura türü dağılımı; %7,4'ünde (n=4) baş dönmesi, %9,3'ünde (n=5) bulantı ve diğer kombinasyonlar tespit edilmiştir. Bunlardan sadece fonofobi olanların olmayanlara göre NG düzeylerinin ortanca değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulunmuştur(p=0,017). Migren tanısı koymada NG düzeyi için istatistiksel olarak anlamlı bir kesme değer bulunamamıştır (p=0,320). Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulguların sonucuna dayanarak serum Nörogranin düzeylerinin değerlendirilmesi akut migren atağının tanısını koymada yeterli sonuç vermemiştir. Konu ile ilgili daha ileri çalışmaların yapılması uygun olacaktır. Anahtar Kelimeler: Migren, Akut Migren Atağı, Serum Nörogranin, Biyomarker