Çocukların tuvalet eğitimi ile 4-6 yaş arası çocuk sahibi olan annelerin sağlık okuryazarlığının ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA BÜŞRA ÖZTÜRK ALPKIRAY

Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: : Çalışmamızın amacı 4-6 yaş arası çocukları olan annelerin sağlık okuryazarlığı ile tuvalet eğitimi arasındaki ilişkinin araştırılması ve tuvalet eğitiminin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniklerine 3 aylık zaman diliminde başvuran ve çalışmamıza katılmayı onaylayan 4-6 yaş arası çocuğu olan 234 anneye, literatür taraması yapılarak oluşturulan veri toplama anketi ve sonrasında Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. p<0.05 istatistikçe anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 4-6 yaş aralığında çocuğu olan 234 anne katıldı. Yaş ortalaması 34,96±6,07 idi. Annelerin %64,1'inin eğitim düzeyi lisans ve üzeri olarak görüldü. Sağlık okuryazarlığının kategorik dağılımına göre anneler arasında yetersiz sağlık okuryazarlığı oranı %11,96 iken, annelerin %27,77'sinin sorunlu-sınırlı, %29,91'inin yeterli ve %30,34'ünün mükemmel sağlık okuryazarlık düzeyine sahip olduğu gözlemlendi. Çocukların tuvalet eğitimine başlama ayı 25,98±6,78 olarak tespit edilirken, %7,7'si 18 ay altı, %36,75'i 18-24 arasında, %35,9'u 25-30 ay geri kalan çocuklar ise daha sonrasında eğitime başladığı bulundu. Sağlık okuryazarlığı yüksek olan annelerin tuvalet eğitimine başlama yaşı için geç davrandıkları gözlemlendi. Anne sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça çocukların mesane ve bağırsak kontrolünün daha geç olduğu saptandı. Sonuç: Çocukluk dönemi için tuvalet eğitimi önemli bir kilometre taşıdır. Çalışmamızın sonuçları, ülkemizde ve dünya genelinde yapılan çalışmalarla uyum içinde olup, annenin eğitim düzeyi, ebeveynlerin gelir durumu arttıkça tuvalet eğitimi başlama yaşının geciktiğini göstermektedir. Annelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile tuvalet eğitimi ilişkili bulunmuştur. Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığını geliştirecek çalışmaların yapılması son derece önem taşımaktadır. Anahtar Sözcükler: Sağlık okuryazarlığı, tuvalet eğitimi, ebeveynlik