Çoklu travma hastalarında mortalite belirteci olarak fibrinojen düzeyi ve laktat klirensinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERTAÇ ADIGÜZEL
Danışman: Gülşen ÇIĞŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Travma tüm dünyada ve ülkemizde en önemli sağlık sorunlarından biridir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her geçen dakika en az 9 insanın, bir yılda ise 5.8 milyon insanın travma nedeniyle hayatı son bulmaktadır. Ülkemizde ve dünyada travmatik yaralanmalarda laktat klirensi ve fibrinojenin mortaliteye etkisi üzerine yapılan çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışma ile multi travmalı hastalarda fibrinojen ve laktat klirensinin mortalite üzerindeki etkisini, travma resüsitasyonuna katkısını ve fibrinojen değeri ile laktat klirensinin birbirleri ile olan ilişkisini karşılaştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmamızda; 21.10.2019-20.06.2020 tarihleri arasında Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine multi travma nedeniyle başvuran 18 yaş üstü hastalar prospektif olarak incelenmiştir. Bu hastaların demografik özellikleri, bilinen hastalıkları, kullandığı ilaçları, yaralanma mekanizması, yaralanmanın anatomik bölgeleri, vital bulguları, GKS, laboratuvar bulguları ve sonlanımı incelendi. Başvuru anı ve 2. saat laktat değerleri ile fibrinojen değerleri ölçüldü. Ayrıca her hasta için AIS, ISS, RTS skorları ve laktat klirensi hesaplandı. Laktat değerleri ve fibrinojenin mortalitedeki kesim değeri, spesifite ve sensitivitesi için ROC eğrisi kullanıldı. P<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 161 hasta dahil edildi. Hastaların 129'u (%80,1) erkek, 32'si (%19,9) kadındı. Yaş ortancası 41 idi. 22 hasta (%13,7) bir ay içerisinde eksitus olmuştur. Çalışmamızda mortalite için yapılan ROC analizinde 1. laktat için EAA=0,701 cm², 2. laktat için EAA=0,821 cm², fibrinojen için EAA=0,680 cm² olarak tespit edildi. Mortal seyreden hastaların 1. ve 2. laktat seviyeleri anlamlı olarak yüksek, laktat klirensi ve fibrinojen değerleri anlamlı olarak düşük saptandı. 1. ve 2. laktat seviyesinin fibrinojen ile arasında negatif yönlü korelasyon saptandı. Laktat klirensinin fibrinojen ile arasında korelasyon saptanmadı. Sonuç: Mortal seyreden hastalarda kan laktat seviyeleri yüksek, laktat klirensi ve fibrinojen düzeyleri düşük saptanmıştır. Bu parametreler hasta takibinde kullanılabilir gibi gözükse de, bu kapsamda yapılacak daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Travma, laktat klirensi, fibrinojen