Rejeneratif endodontik tedavilerde farklı irrigasyon solüsyonlarının ve aktivasyon tekniklerinin kullanımının dentinden TGF-β1 salınımına etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ (ANKARA), KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA DOĞUŞ
Danışman: Sıla Nur USTA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, rejeneratif endodontik tedavilerde (RET) oktenidin dihidroklorit (OKT) ile zenginleştirilmiş EDTA irigasyonunun, sonik (EDDY) ve ultrasonik (PUI) aktivasyon ile dentinden transforming growth factor beta-1 (TGF-β1) salınımı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 72 adet çekilmiş, tek köklü ve tek kanallı, anatomik varyasyon içermeyen toplam insan dişi kullanıldı. Tüm dişler dekorone edilerek 13 mm uzunluğunda standart kök segmentleri elde edildi. İmmatür diş anatomisini taklit etmek amacıyla her kök segmenti, apikal çap 1 mm olacak şekilde, genişletildi. Kök segmentleri RET protokolü kapsamında 20 ml %1,5 sodyum hipoklorit (NaOCl) ile irrige edildi. Daha sonra örnekler, kullanılan irrigasyon solüsyonuna göre rastgele üç ana gruba (n = 24) ayrıldı: %17 EDTA, %0,1 OKT ve kombine %17 EDTA+%0,1 OKT. Her ana grup, uygulanan aktivasyon yöntemine göre üç alt gruba (n = 8) ayrıldı: geleneksel enjektör irrigasyonu (GEİ), PUI ve EDDY. Dentinden salınan TGF-β1 düzeyini ölçmek için 24. saatte ve 7. günde örnekler alındı. Ölçümler ELISA yöntemi kullanılarak tamamlandı. Gruplardaki dentin tübüllerinin açıklığı SEM ile doğrulandı. Veriler 0,05 anlamlılık düzeyinde istatiksel olarak analiz edildi. Bulgular: SEM analizi tüm gruplarda değişken oranlarda dentin tübül açıklığını göstermiştir. TGF-β1 salınım miktarı kombine %17 EDTA+%0,1 OKT kullanımında; %17 EDTA ve %0,1 OKT'nin tek başına kullanımına göre özellikle EDDY kullanıldığında istatiksel olarak anlamlı ölçüde daha yüksek TGF-β1 salınımı ile ilişkilendirilmiştir (p 0,05). Tüm gruplarda TGF-β1 salınımı 7. günde 24. saate göre anlamlı düzeyde artış göstermiştir (p<0,05). Sonuç: Kombine %17 EDTA+%0,1 OKT kullanımının EDDY ile aktivasyonu, TGF-β1 salınımını arttırmaktadır. Biyouyumlu irrigasyon solüsyonlarının aktive edilmesi yolu ile büyüme faktörü salınımının iyileştirilmesi potansiyel olarak RET'in başarısını destekleyebilir.