Yenidoğan annelerinde sağlık okuryazarlığı düzeyi ile besleme niyeti ve emzirme başarısının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL MELEK YAZGAN HEKİMHAN
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çalışmamızda, yenidoğan bebek annelerinin; sağlık okuryazarlık düzeylerinin, yenidoğan dönemindeki annesütü ile besleme niyetleri, emzirme başarıları ve psikolojik sağlık durumları üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, kesitsel bir araştırma olarak planlandı. Araştırmanın evrenini 30 Eylül 2020-30 Aralık 2020 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Yenidoğan Polikliniklerine başvuran kişiler oluşturdu. Çalışma; dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 180 primipar anne ve bebeği ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm anneler detaylı olarak bilgilendirilerek çalışmanın amacı anlatıldı. Sözlü ve yazılı onayları alındıktan sonra her katılımcının sosyodemografik verileri, sağlık durumları tarafımızca hazırlanan Hasta Bilgi Formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Katılımcılara sağlık okuryazarlığı anketi, LATCH emzirme ölçeği, yenidoğan besleme niyeti ölçeği, PHQ-9 ; Hasta sağlık anketi-9 türkçe versiyonu uygulanıp bebek annelerinin sağlık okuryazarlık düzeyi,annesütü besleme niyeti ve emzirme başarısı değerlendirildi. Bulgular: Annelerin yaşları 17 ile 41 arasında değişmekte, yaş ortalaması ise 24,06±4,98 yıldır. Annelerin doğum gestasyonel haftası 35,00-42,00 aralığında ve ortalaması 38,48±1,51 haftadır. Annelerin %56,7'si vajinal, %43,3'ü ise sezaryen doğum yapmıştır. Bebeklerin %48,3'ü erkek %51,7'si kızdır. Bebekler doğumdan itibaren 1-28 gün arasında ve gün ortalaması 9,58±8,77 gündür. Doğumdan hemen sonraki kilosu ortalama 3233,84±393,24 gram ve boy ortalaması 49,52±1,87 olan bebeklerin halihazırdaki kilosu ve boy ortalaması sırasıyla 3494,56±568,41 gram ve 50,62±2,31 santimdir. Annelerin %80 çekirdek %20'si geniş ailede yaşamaktadır. Yarısı temel eğitime diğer yarısı lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip annelerin ancak %26,7'si emzirme konusunda eğitimlidir. %33,9'u çalışan annelerin %62,8'inin geliri giderine denktir. Annelerin %17,2'si sigara içmekte %82,8'si sigara içmemektedir. Annelerin çoğunluğunun (%73,3) ek hastalığı bulunmamaktadır. Annelerin %71,7'i bebeklerini anne sütü ile %28,3'ü bebeklerini anne sütü ve mama ile beslemektedir. Mükemmel sağlık okuryazar olan annelerin daha yüksek emzirme başarısında sahip oldukları (ort: 9,68±0,63), depresyon düzeylerinin daha düşük olduğu (ort:3,28±2,03) ,yenidoğan besleme niyetlerinin daha yüksek olduğu (ort:15,63±0,77) görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda; çalışan, çekirdek ailede yaşayan, eğitim seviyesi yüksek, emzirme eğitimi almış olan annelerin sağlık okuryazarlıkları daha yüksek olduğu, postnatal dönemde psikolojik sağlık durumlarının daha iyi seyrettiği, yenidoğan bebeklerini anne sütü ile besleme niyetlerinin daha yüksek olduğu ve emzirme başarılarının diğer annelere göre daha yüksek seyrettiğini saptadık. Anahtar Sözcükler: Sağlık okuryazarlığı, Yenidoğan Besleme Niyeti, Emzirme Başarısı, Depresyon