Torcular herophili varyasyonlarının kuru kafa ölçümleri ve radyolojik olarak incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH DUMAN
Danışman: Alparslan KIRIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Torcular Herophili (konfluens sinuum) kraniumun posterior kısmında yer alan dural venöz sinüslerden superior sagital sinüs, sinüs rektus ve transvers sinüs birleşmesi ile oluşan kavşak noktasıdır. Anatomik açıdan eski çağlardan beri bilinmekle ve cerrahi açıdan büyük öneme sahip olmakla birlikte birçok varyasyonları vardır. Bu varyasyonların önceden bilinmesi serebrovasküler hastalıkların cerrahi tedavisinde, posterior fossa ve oksipital yaklaşımlarda hayati önem taşır. Bununla birlikte Torcular Herophili varyasyonları hakkında bugüne kadar detaylı bir anatomik çalışma yapılmamıştır. Çalışmanın amacı Torcular Herophili'nin detaylı anatomik yapısını kadavralarda göstermek ve anatomik varyasyonlarını radyolojik incelemeler eşliğinde ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Temmuz 2020 – Aralık 2024 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştıma Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniğine başvuran ve radyolojik inceleme yapılan 252 hastadan intrakranial patoloji saptanmayan 230 hastaya ait manyetik rezonans venografi (MRV) ve dijital substraksiyon anjiografi (DSA) görüntüleri incelendi. Ayrıca Gülhane Tıp Fakültesi Anatomi ABD ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi ABD'den temin edilen 33 adet kuru kafatası ve 9 adet kadavra beyni de anatomik varyasyonlar açısından incelendi. Torcular Herophili varyasyonları (tam, parsiyel konfluens, non-konfluens, bifurkasyon, pencereli ve sınıflandırılamayan), transvers sinüs dominansı ve sinüs rektus drenajları araştırıldı ve kaydedildi. Bulgular: 230 kişilik kohort incelemede hastaların 112'si erkek, 118'i kadındı ve ortalama yaş 38,72 yıldı. Radyolojik incelemelerde tam confluens 28 kişide (%12) izlenmiş olup, 72 hastada parsiyel confluens (%31), 60 hastada non confluens (%26),38 hastada 21'i simetrik 17'si asimetrik bifurkasyon (%17), 26 hastada pencereli (sirküler) (%11) ve 6 hastada da sınıflandırılamayan (%3) olarak Torcular Herophili varyasyonları tespit edildi. Dominant akım en sık sağ transvers sinüsten %51 oranında geçiyordu, sol transvers sinüs'ten ise %21 oranında geçiyordu. Hastaların %24'sinde eşit drenaj görüldü. Eşit drenaj için çap farkı 1 mm olarak kabul edildi. Buna ek olarak 18 hastada (%8) hipoplastik-aplastik transvers x sinüs bulundu, 10'u sol tarafta ve 8'u sağ taraftaydı. Sinüs rektus 83 hastada sol transvers sinüse (%36), 68 hastada confluens'e (%29), 44 hastada her iki taraf transvers sinüse (%19), 33 hastada sağ transvers sinüse (%14), 2 hastada da oksipital sinüse drene olmuştur. 33 adet kuru kafatasının incelenmesinde; 12 (%37) parsiyel confluens, 9 (%27) tam confluens, 7 (%21) non confluens, 4 (%12) bifurkasyon, 1 (%3) tane de sınıflandırılamayan tipte confluens tespit edilmiştir. Yapılan 9 kadavra diseksiyonunda ise 5 parsiyel confluens, 3 tam confluens ve 1 adet sınıflandırılamayan tip confluens tespit edildi. Sonuç: Parsiyel confluens anatomik ve radyolojik olarak en sık görülen Torcular Herophili varyasyonu olup dominant akım en sık sağ transvers sinüsten geçmektedir. Sinüs rektus ise büyük oranda sol transvers sinüse drene olmaktadır. Özellikle posterior fossa cerrahisinde ve oksipital lezyonlara yaklaşımda bu varyasyonların iyi bilinmesi hem cerraha kolaylık sağlayacak hem de hasta güvenliğine katkıda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: Torcular Herophili, Tam konfluens, Parsiyel konfluens, Transvers sinüs, Sinüs rektus