Evde sağlık hizmetleri tarafından pnömokok aşısı yapılan hastalarda aşılama sonrası pnömoni gelişme sıklığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN BARAK
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Evde sağlık hizmeti alan bireyler, sıklıkla çoklu kronik hastalıkları bulunan, fiziksel hareketliliği kısıtlı ve sağlık kuruluşlarına ulaşımı sınırlı olan bir grubu oluşturmaktadır. Bu bireylerde bağışıklama hizmetleri, enfeksiyonların önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, evde sağlık hizmeti kapsamında konjuge pnömokok aşısı (PCV13) uygulanan hastalarda, aşılama sonrası pnömoni gelişme sıklığını retrospektif olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif tipte tasarlanan bu çalışmada, evde sağlık hizmeti birimine kayıtlı ve PCV13 aşısı uygulanmış bireylerin sağlık kayıtları incelenmiştir. Aşılamayı takip eden dönemde pnömoni tanısı alan hastalar belirlenmiş, hastane yatışı, yoğun bakım yatışı, entübasyon durumu ve mortalite verileri değerlendirilmiştir. Sosyodemografik özellikler ve klinik değişkenler analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 125 hastanın yaş ortalaması 80,91±11,1 yıl olup, olguların %68'i kadın, %32'si erkekti. Hastaların ortalama kronik hastalık sayısı 3,5±1,6 idi ve en sık görülen komorbiditeler hipertansiyon (%80,0), diabetes mellitus (%46,4) ve Alzheimer/demans (%25,6) olarak saptandı. Aşı öncesinde pnömoni insidansı ortalama 1,68±1,42 iken, aşı sonrasında 0,44±0,66'ya gerileyerek anlamlı düzeyde azalma gösterdi (p<0,001). Antibiyotik kullanım sıklığı %79,2'den %33,6'ya (p<0,001), hastane yatış oranı ise %17,6'dan %7,2'ye geriledi (p=0,019). Lojistik regresyon analizinde, aşı sonrası pnömoni gelişimi için bağımsız risk faktörü olarak yalnızca KOAH varlığı anlamlı bulundu (p=0,008). Sonuç: Evde sağlık hizmeti alan bireyler, enfeksiyonlara karşı bağışıklığı zayıf bir grubu temsil etmektedir. Çalışmamız, bu popülasyonda pnömokok aşısının pnömoni sıklığını ve ilişkili komplikasyonları azaltıcı etkisini ortaya koyarak, evde sağlık hizmetlerinde bağışıklama uygulamalarının sistematik olarak güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Evde Sağlık Hizmeti, Pnömokok Aşısı, Aşılama Etkinliği, Pnömoni, Bağışıklama