Yeni tanı epilepsi hastalarında epilepsinin ve antiepileptik tedavinin oksidatif stres üzerine etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA SABRİ SEZGİN

Danışman: Esra GÜRKAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Epilepsi, çocuklarda sık görülen, tekrarlayan nöbetlerle karakterize nörolojik bir hastalıktır. Hem epilepsi hem de antiepileptik ilaçların oksidatif stresle ilişkisine dair birçok çalışma yapılmıştır. Oksidatif stresin arttığı birçok hastalıkta tiyol/disülfit homeostazının bozulduğu veya iskemi modifiye albüminin (İMA) arttığı gösterilmiştir. Amacımız; epilepsinin ve antiepileptik ilaçların oksidatif stres üzerine etkisini tiyol/disülfit homeostazı ve İMA ile değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Çocuk Nöroloji Kliniği'ne Haziran 2020 ile Aralık 2021 tarihleri arasında başvuran, valproat (VPA) veya karbamazepin (CBZ) monoterapisi başlanan 2-17 yaş aralığında 46 yeni tanı epilepsi hastası (35 VPA, 11 CBZ) ile Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları veya Sağlam Çocuk Polikliniklerine başvuran 59 sağlıklı çocuk dahil edildi. Hastalardan ve kontrol grubundan toplanan serum örneklerinden total tiyol, native tiyol ve İMA çalışıldı. Disülfit/total tiyol, disülfit/native tiyol, native tiyol/total tiyol oranları hesaplandı. Bulgular: Epilepsi hastalarında kontrol gruba göre disülfit seviyesi, disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları anlamlı yüksek (p=0,006, p=0,001, p=0,001), native tiyol/total tiyol oranı ve İMA seviyesi anlamlı düşük saptandı (p=0,001, p=0,015). Hasta grubun tedavinin 6. ayında bazal değerlere göre disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları anlamlı olarak düşük (p=0,036, p=0,037), native tiyol/total tiyol oranı ve İMA değeri anlamlı yüksek saptandı (p=0,037, p=0,001). VPA kullanan hastalarda CBZ kullanan hastalara göre native tiyol, total tiyol ve İMA değerleri ve native tiyol/total tiyol oranı anlamlı olarak daha düşük (p=0,004, p=0,006, p=0,001, p=0,016), disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları anlamlı yüksek saptandı (p=0,018, p=0,016). Sonuç: Epilepsi hastalarında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında tiyol/disülfit homeostazının bozulduğu görüldü. Antiepileptik tedavi ile tiyol/disülfit homeostazındaki bozulmanın düzeldiği ve sağlıklı kontrol grubu seviyelerine gerilediği saptandı. Hasta sayısı az olmakla birlikte CBZ'nin VPA'ya göre tiyol/ disülfit homeostazını daha iyi dengelediği görüldü. İMA ise epilepsi hastalarında oksidatif stresi belirlemede uygun bir yöntem olarak değerlendirilmedi.