Teknolojik hazır oluşu belirleyen motive edici ve engelleyici faktörlerin e-sağlık okuryazarlığına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MESUT CAN TÜRKOĞLU
Danışman: Fatma KANTAŞ YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin teknolojiye hazır olma durumlarının teknolojiyi motive edici ve engelleyici faktörler üzerinden tespit edilip onların teknolojik hazır oluşlarının e-sağlık okuryazarlıkları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, metodolojik ve tanımlayıcı türde yürütülmüştür. Örneklemin İstanbul'da yaşayan yetişkin bireylerden oluştuğu araştırmada, veri toplama yöntemi olarak katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, teknolojik hazır oluş ölçeğini ve etkileşimsel e-sağlık okuryazarlığı ölçeğini içeren anket formu kullanılmıştır. Toplanan verilerin SPSS programıyla analiz edildiği araştırma kapsamında frekans analizi, faktör analizi, güvenilirlik analizi, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü ANOVA testi, korelasyon ve regresyon analizi yapılıp elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin teknolojik hazır oluş bağlamındaki motive edici faktörler olan iyimserlik ve yenilikçilik algılarının (3,5172), engelleyici faktörler olan rahatsızlık ve güvensizlik algılarına (3,3337) göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri ise 3,6808 olarak tespit edilmiştir. Teknolojik hazır oluşun motive edici faktörleri ve e-sağlık okuryazarlığı bağlamında bireylerin yaşları, eğitim durumları, aylık gelirleri, internetten sağlık araştırması sıklıkları, bilgisayar ve akıllı telefon kullanım oranları açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiş olup teknolojik hazır oluşun engelleyici faktörleri bağlamında değişkenler açısından anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Öte yandan teknolojik hazır oluşun motive edici faktörlerinin, e-sağlık okuryazarlığına ve alt boyutlarına p<0,05 düzeyinde anlamlı, pozitif yönde ve orta düzeyde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Engelleyici faktörlerin ise e-sağlık okuryazarlığına ve alt boyutlarına etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmada, teknolojiye yönelik hazırlık ve motivasyon düzeyi yüksek olan bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiş olup teknoloji kullanımı bağlamında rahatsız ve güvensiz hisseden bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeylerinde herhangi bir değişime rastlanmamıştır.