Epilepsi hastalarında interlökin-1, 6, 8, 17 ve 18 düzeylerinin hastalığın seyri ve tedavi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ NAZLI
Danışman: Yılmaz ÇETİNKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Epilepsi, beynin nöbet oluşturabilmesi ile karakterize, direkt veya indirekt etkiler ile mortalite nedeni olabilen ve ikinci sıklıkta engellilik yaratan nörolojik bir hastalıktır. Nöbet önleyici ilaçlara rağmen, bu hastalarda tedaviye direnç önemli bir sorundur. Epileptogenezde ve tedaviye dirençte rol oynayan mekanizmalar günümüzde hala netleştirilememiştir. Bu çalışmadaki amacımız belirtilen sitokinlerin epilepsideki seviyelerini araştırarak, hastalık patofizyolojisi, tedavi ve prognozu için teorik bir temel oluşturabilmektir. Gereç ve Yöntem: Yaşları 18 ile 60 arasında değişen 30 tedaviye yanıtlı, 30 tedaviye dirençli epilepsi hastası ve 30 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 90 kişi çalışmaya alındı. Hastaların ve sağlıklı gönüllülerin yaş ve cinsiyet, hastaların ayrıca hastalığa dair özellikleri kaydedildi. İnteriktal dönemdeki hastalar ve sağlıklı gönüllülerden alınan örneklerde enzime bağlı immünosorbent testi (ELISA) yöntemi ile serum interlökin (IL)-1, IL-6, IL-8, IL-17 ve IL-18 düzeyleri çalışıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları ile tedaviye yanıtlı ve dirençli epilepsi hasta grupları, yaş ve cinsiyet özellikleri açısından benzerdi. IL-1, IL-6, IL-8, IL-17 ve IL-18 düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek saptandı (her biri için p < 0,001). Ayrıca bu moleküllerin her birinin düzeyleri tedaviye dirençli epilepsi hasta grubunda tedaviye yanıtlı gruba göre anlamlı şekilde yüksek olarak kaydedildi (her biri için p < 0,001). Nöbet sıklığı arttıkça interlökin seviyelerinde artış eğilimi olduğu ve eğilimi en iyi gösteren molekülün ise IL-1 olduğu tespit edildi (p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda IL-1, IL-6, IL-8, IL-17 ve IL-18 sitokinlerinin sağlıklı kontrol, tedaviye yanıtlı ve tedaviye dirençli epilepsi hasta gruplarındaki seviyeleri karşılaştırılmıştır. Çalışılan her bir sitokinin epilepsi hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre yüksek saptanması, nöroenflamasyonun epileptogenezdeki rolünü, ve bu moleküllerin epilepside biyobelirteç olabilme özelliğine sahip olabileceklerini düşündürmüştür. Bunun yanında tedaviye dirençli epilepsi hasta grubunda bu sitokin seviyelerinin tedaviye yanıtlı gruba göre yüksek kaydedilmesi, çalışılan proenflamatuvar sitokinlerin tedaviye direnç mekanizmalarında etkili olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Sitokin, Nöroenflamasyon, İnterlökin, Dirençli epilepsi