Çocuk acil polikliniklerinde yükleme sıvısı olarak serum fizyolojik ve ringer laktat alan gastroenterit tanılı hastaların geriye dönük değerlendirilmesi

CEREN YILMAZ DÖNMEZ

Çocuk acil polikliniklerinde yükleme sıvısı olarak serum fizyolojik ve ringer laktat alan gastroenterit tanılı hastaların geriye dönük değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEREN YILMAZ DÖNMEZ

Danışman: Kamil ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Akut gastroenteritler, beş yaş altı çocuklar arasında solunum yolu enfeksiyonlarından sonra ikinci en sık ölüm nedenidir. İshal şikâyeti ile başvuran çocuklarda gelişebilecek dehidratasyonu doğru yönetebilmek, replasman solüsyonlarının klinik ve laboratuvar bulguları üzerine olan etkilerini bilmek ile mümkündür. Böylece, hangi replasman solüsyonunun hangi durumlarda daha doğru bir tercih olduğu bilgisine ulaşılabilir. Araştırmamız, akut ishal ve dehidratasyon kliniği ile acile başvuran çocukların, etkin replasman tedavisi alarak hastane yatış sürelerini kısaltmak konusunda hekimlere yol gösterici olması amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hastanemiz çocuk acil polikliniklerine 01.01.2022-28.02.2023 tarihleri arasında akut ishal şikâyeti ile başvuran ve replasman tedavisi alan, 29 gün-18 yaş arası hastalar dahil edildi. Çalışma retrospektif kesitsel olarak yapıldı. Hastalar 2 gruba ayrıldı: i) Replasman tedavisi olarak RL almış olanlar (Grup 1) ve ii) Replasman tedavisi olarak SF almış olanlar (Grup 2). Bu gruplarda hastaların sistemde mevcut olan, tedavi öncesi ve sonrası kan gazı analizleri ile klinik dehidratasyon skorları değişimleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda gruplar arasında cinsiyet ve yaş açısından anlamlı fark yoktu (sırasıyla p=1 ve p=0,974). Grup 1'in dehidratasyon skoru değişimi, Grup 2'ye göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,001). Grup 1'in kontrol kan gazı analizinde pH, HCO3st, HCO3act, BE(B), BE(ecf) düzeylerinde anlamlı artış ve Na ile AA düzeylerinde anlamlı düşüş görüldü (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001 ve p=0,043, p<0,001). Grup 2' nin kontrol kan gazı analizinde pH, HCO3st, BE(B), AA ve iCa düzeylerinde anlamlı düşüş saptandı (sırasıyla p=0,013, p=0,032, p=0,020, p=0,011 ve p=0,017). Her iki tedavi grubunda K, Lactat, Hgb düzeylerinde anlamlı düşüş saptandı (sırasıyla p<0,001, p=0,008 ve p<0,001, p<0,001 ve p<0,001, p<0,001). Her iki tedavi grubunda CI düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (sırasıyla p<0,001ve p<0,001). Rotavirüs pozitif olan hastalarda gruplarda pH, HCO3st, HCO3act, BE ve dehidratasyon skorlarının değişimleri açısından anlamlı fark saptandı (sırasıyla p=0.001, p=0.002, p=0.030, p=0.002 ve p=0.008). Sonuç: Akut gastroenterit tanılı çocuklarda, RL ile yapılan replasman tedavisi SF'e kıyasla klinik ve laboratuvar bulguları olarak daha etkin ve hızlı bir düzelme sağlar. Bu nedenle, akut ishal durumunda replasman solüsyonu seçimi konusunda kontrendikasyon durumu yoksa RL tercih edilerek hastane yatış süreleri kısaltılabilir.