Ailevi Akdeniz ateşi hastalığında obezitenin subklinik inflamasyona etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE AŞCI CİVELEK
Danışman: Cemal BES
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA), ataklar halinde seyreden, interlökin-1 (IL-1) aracılı inflamasyonun yol açtığı otoinflamatuar bir hastalıktır. Ataksız dönemde hastalar genellikle yakınmasızdır. Son zamanlarda yapılan çalışmalar AAA hastalarında, hastalık şiddeti ile ilişkili olarak subklinik inflamasyonun olabileceği ve bu durumun amiloidoz için risk oluşturabileceğini belirtmektedir. Atak esnasında eritrosit sedimantasyon hızı (ESH), Creaktif protein (CRP), serum amilod A (SAA), lökositoz gibi akut faz göstergelerinde artış saptandığı bilinmektedir. Ataksız dönemlerde ise bu parametreler normale gelir. Ataksız dönemde yüksek saptanan SAA, CRP subklinik inflmasyonun bir göstergesi olabilir. Obezite, toplumda sık rastlanan ve subklinik inflamasyona yol açtığı bilinen bir durumdur. Yağ dokusu arttıkça insülin duyarlılığı azalır ve makrofaj üretimi ve tümör nekrozis faktör (TNF) sekresyonununda artış olur. Bu çalışmada AAA hastalığında obezitenin subklinik inflamasyon üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Nisan 2016'dan itibaren Bakırköy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji polkliniğine başvuran, 16-70 yaş arası AAA hastalarının dosyaları retrospektif olarak incelendi. En az 1 aydır atak geçirmemiş olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Başka bir romatolojik hastalığı olanlar, malignite, enfeksiyon hastalığı, kalp yetmezliği olanlar çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların vücut kitle indeksi (VKİ) ( kilo (kg)/boyun karesi (m) ) hesaplanarak sonuca göre; az kilolu, normal kilolu, fazla kilolu ve obez olarak sınıflandırılıp, dosyalarından elde edilen ESH, CRP, SAA, nötrofil lenfosit oranı ve trombosit lenfosit oranı kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışma kohortumuzda düşük kilolu hasta oranı %6.6, normal kilolu hasta oranı %52.3, fazla kilolu hasta oranı %25.3, obez hasta oranı ise %15.8 olarak tespit edilmiştir. Yaş ve hastalık süresi artıkça VKİ'nin ve obezitenin anlamlı artışı gözlenmiştir(p<0.001). Geçirilen atak sayısı artıkça ise VKİ'nin ve obezitenin anlamlı azaldığı gözlenmiştir(p<0.001). Çalışma kohortu VKİ'ne göre alt gruplara ayrıldığında ESH, CRP ve SAA anlamlı farklılık göstermiştir. Post-hoc tukey analizine göre; ESH ortalaması obez olanlarda , CRP ve SAA ortalaması ise düşük kilolu olanlarda diğer gruplardan anlamlı ix yüksek çıkmıştır (p<0.001). Özellikle SAA ortalamasının düşük kilolu olanlarda 8.3615.3 gibi oldukça yüksek değerde oluşu göze çarpmaktadır. En sık izlenen mutasyon tipi M694V homozigot mutasyonu olup; obezite ve mutasyon tipi arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamızda obez hasta oranı %15.8 olup Dünya Sağlık Örgütü verileri ile benzer saptanmıştır. Türkiye Diyabet Obezite ve Hipertansiyon Epidemiyoloji Çalışması-II (TURDEP-II ) çalışmasında ülkemizde obezite sıklığı, genel toplumda %35 olarak saptanmış olup, bizim çalışma kohortumuz Türkiye verileri ile karşılaştırıldığında obezite oranı anlamlı olarak düşük saptanmıştır. VKİ'ne göre hastaları alt gruplara ayrıldığında; obez olanlarda olmayanlara göre subklinik inflamasyon parametreleri açısından anlamlı fark saptanmamış, obezitenin subklinik inflamasyonu artıran bir etken olmadığı tespit edilmiştir. Hastaların kolşisin tedavisi altında olmaları ve kolşisisin antiinflamatuar etkisinin de bu duruma sebep vermiş olabileceği düşünülmüştür. Aksine düşük kilolu olanlarda atak sıklığı ve CRP ve SAA değerleri arasında anlamlı artış saptanmıştır ve düşük kilolu hastaların tedavilerinin ve kontrolsüz inflamasyona bağlı hastalık komplikasyonları açısında daha dikkatli değerlendirlmeleri gerektiğini gözler önüne sermektedir. Anahtar Kelimeler: Ailevi Akdeniz Ateşi, obezite, subklinik inflamasyon