Akciğer kanseri sferoidlerinin ilaç tarama modeli olarak kullanımının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, DOKU MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENANUR KUGU
Danışman: Sevde ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı tekrarlanabilir yüksek verimli ilaç tarama sistemlerinin oluşturulması için akciğer kanseri sferoid modellerinin geliştirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Sferoidler ultra- düşük bağlanma plaka yöntemiyle Matrigel katkılanarak geliştirilmiştir. Gemsitabin ve sisplatin ilaçları kliniğe paralel olarak 2 boyutlu ve 3 boyutlu modellere uygulanmıştır. Sferoidler, Operetta CLS High-Content Analysis System cihazı ile görüntülenmiş ve aynı cihaz ile boyut analizi yapılmıştır. Thiazolyl blue tetrazolium bromide analizi ile canlılık ölçülmüştür. İnterlökin-8 geni anlatımının analizi damlacıklı dijital polimeraz zincir reaksiyonu yöntemiyle yapılmıştır. Masson's-trichrome ve hematoksilen-eozin boyamaları yapılarak sferoidlerin morfolojisi incelenmiştir. Sürfaktan protein-C ve homeodomain-only protein homeobox proteinlerinin anlatımı immünohistokimya boyaması ile incelenmiştir. Ortalama floresan yoğunluğu Operetta CLS High-Content Analysis System cihazı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Canlılık ve boyut analizi sonuçlarına göre sferoidlerin ultra-düşük bağlanma plaka yöntemiyle tekrarlanabilen modeller olarak geliştirilebildiği görülmüştür. Gemsitabin ilacı uygulamasına bağlı olarak yüksek seviyede toksik etki gözlenmiştir. Sisplatin ilacının ise etkisinin daha kontrollü olduğu görülmüştür. Buna benzer olarak kombine uygulama sonucunda da kanserli mikroçevrenin azaldığı görülmüş ayrıca canlılık seviyesinde de düşüş gözlenmiştir. Sonuç: Sisplatin ilacı ve kombine uygulamaları, küçük hücreli olmayan akciğer kanseri tedavilerinde tercih edilebilir. Sferoidler, yüksek verimli ileri ilaç tarama sistemlerinin oluşturulabilmesi için modellerin, küçük ölçekte standardize edilmesine olanak sağlar.