Hastanelerde yoğun bakım yatak sayılarının planlanmasında acil servis başvurularının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRULLAH KABINKARA

Danışman: Ramazan KÖYLÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Bu çalışmamızla, acil servis üzerinden yoğun bakım ünitelerine yatırılan hastaları analiz ederek, hastanelerde yoğun bakım yatak sayılarının belirlenmesinde acil servis başvurularının dikkate alınması gerektiğini göstermeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız retrospektif tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmamıza, Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştıma Hastanesi Acil Servisi' ne 1 Temmuz 2018- 1 Temmuz 2019 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü, yoğun bakım yatışı uygun görülen hastalar çalışmaya dahil edildi. Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi' ne gelen ve yoğun bakım yatışı verilen hastalar için hazırlanan araştırma protokolü geriye dönük taranıp kayıt edildi. Yoğun bakım yatışı verilen hastalar klinik tanılarına göre sınıflandırıldı. Araştırmada Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde kullanılan Özel Deva Hastane Bilgi Yönetim Sistemi ile geçmiş bilgiler elde edilmeye çalışıldı. Verilerin analizi için Statistical Package for Social Sciences (SPSS) Versiyon 18.0 kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerde kategorik verilerde yüzdeler, sayısal verilerde ise ortalama ve standart sapma (ss) verilmiştir. Kategorik değişkenler için Ki Kare testi uygulanmıştır. Sürekli değişkenler bakımından ikiden fazla grup karşılaştırıldığında gruplar içinde dağılımın normal olması durumunda ANOVA, gruplar içi dağılım normal olmadığında ise Kruskal Wallis testi uygulanılırken, iki grup karşılaştırıldığında gruplar içinde dağılımın normal olması durumunda Student T testi, gruplar içi dağılım normal olmadığında ise Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Her iki değişken de normal dağıldığında, korelasyon katsayıları ve istatistiksel anlamlılıklar Pearson korelasyon testi ile hesaplanmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: 01.07.2018 ile 01.07.2019 tarihleri arasında S.B.Ü. Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde bulunan yoğun bakım ünitelerine yatırılan 4703 hastanın 2783'ünü (%59.17) acil servise başvuran hastalar oluşturmaktadır. Çalışmamıza dahil edilen yoğun bakım yatışı yapılan hastaların 1516'sı erkek (%54.47), 1267'si kadın (%45.53) idi. Erkeklerin yaş ortalaması 62.27, kadınların yaş ortalaması 62.72 idi. 1341 (% 48.2) hastanın 2. basamak yoğun bakım ünitesine 1442 (%51.8) hastanın 3. basamak yoğun bakım ünitesine yatışı yapılmıştır. Yoğun bakıma yatışı gereken hastaların 2312'sinin (%83.1) ilk 6 saatte, 2649'unun (%95.2) ilk 12 saatte yatışı gerçekleşmiştir. 1698 (%61) hasta yatış verilen branş ile ilgili yoğun bakıma yatırılırken, 1085 (%39) hasta ilgili yoğun bakım ünitesinde yer olmaması nedeniyle diğer yoğun bakım ünitelerine yatırılmıştır. 1175 (%42.2) hastanın ventilatör ihtiyacı, 261 (%9.4) hastanın vasopressör ilaç ihtiyacı, 239 (%8.5) hastanın hem ventilatör hem de vasopressör ilaç ihtiyacı olduğu tespit edilmiştir. Acil servis bünyesinde olan acil kritik ve toksikoloji yoğun bakım ünitelerine 1140 (%40.96) hasta yatışı yapılmış olup acil servis işleyişinin kolaylaşması ve acil servis kalabalıklığının azaltılmasında önemi rol oynamıştır. SONUÇ: Hastanelerin yoğun bakım yatak sayılarının ve yoğun bakım basamak seviyelerinin belirlenmesinde acil servis başvurularının dikkate alınması gerekmektedir. 3. basamak hastanelerde, acil servis bünyesinde 3. basamak yoğun bakım olması, hastane genelinde ilgili yoğun bakımlarda yer olmaması durumunda tercih edilmekte ve acil servis yoğunluğunu rahatlatmaktadır. Anahtar Kelimeler: Acil tıp, yoğun bakım, hastaneye yatırma,