Anne bebek bağlanmasının bebeklerde uyku hijyeni üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR ÜNLÜ
Danışman: Rukiye SAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda anne bebek bağlanmasının bebek uyku kalitesi üzerine olan etkilerini araştırmak amaçlandı. Ayrıca, bebek uykusunu etkileyen faktörleri değerlendirmek ve uyku bozukluğuna sebep olabilecek davranışlardan kaçınmak üzere ebeveyn eğitimine, bebek uykusuna destek olmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlam Çocuk İzlem ve Aşı Polikliniği'ne 15.02.2024 – 15.08.2024 tarihleri arasında rutin kontrol için başvuran yaşları dört ile altı ay aralığında değişen 299 bebek ve anne dahil edildi. Demografik veri seti çalışmacılar tarafından hazırlandı. Bebeklerin uyku değerlendirmesi için "Genişletilmiş kısa bebek uyku anketi", anne-bebek bağlanmasını değerlendirmek için "Doğum sonrası bağlanma ölçeği" kullanıldı. İstatistiksel analiz için, "SPSS for Windows 26.0" (SPSS Inc., Chicago, IL) yazılımı kullanıldı. Anlamlılık düzeyi için p ≤ 0.05 ise istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Odds oranları %95 güven aralığı ile sunuldu. Bulgular: Çalışmamızda %15,7 anne bebek bağlanma bozukluğu saptandı. Bebeklerin %34,1'inde zayıf uyku, %65,9'unda iyi uyku saptandı. Bağlanma bozukluğu olan anne bebeklerinde %51,1, olmayanların bebeklerinde %31 zayıf uyku saptandı (p=0,008). Bebeklerin ortanca yaşı 5 ay (4-6 ay), %48,2'si erkek, %51,8'i kızdı. Çoklu regresyon analizinde, zayıf uykuyu bağımsız olarak etkileyen faktörler, annenin gebe kalma tercihi (p=0,005) ve anne uyku algısı (p<0,001) iken; bebek bağlanmasını etkileyen bağımsız değişkenler ise annenin gebelik tercihi (p=0,033), düzenli yatma zamanı rutini uygulanması (p=0,003), bebeğin uykuya dalmada zorluk derecesi (p=0,003) ve gündüz kestirme sayıları (p=0,027) idi. Sonuç: Çalışmamızın en önemli sonucu, anne bebek bağlanma bozukluğu olan olgularda bebek uyku kalitesinin zayıf olduğunu saptamamızdır. Anne bebek ağlanma bozukluğunu azaltabilmek için; bağımsız faktörlerden gebelik tercihine müdahele etme imkanımız bulunmamaktadır. Bu gebelik öncesi eğitimler ile sağlanabilir. Ancak, Sağlam Çocuk İzlem ve Aşı Polikliniği'nde bebek uykusu, anne bebek bağlanmasının desteklenmesi, yatma zamanı rutinlerinin hakkında bilgilendirme yapılması ile anne bebek bağlanmasını olumsuz etkileyen faktörlerin önüne geçebiliriz. Özellikle, yatma zamanı rutinlerinin en az beş gece ve üzerinde uygulanması bağlanma bozukluğunu engellemek için önerilmelidir. Anahtar Kelimeler: Bebek uykusu, anne-bebek bağlanma, uyku kalitesi