Jinekolojik kanserli kadınların menopoz semptomlarının yaşam kalitesine olan etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHSEN DEMİRHAN
Danışman: Gülşah KÖK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada jinekolojik kanserli kadınların yaşadığı menopoz semptomlarının yaşam kalitelerine olan etkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Araştırmanın örneklemini, 1 Aralık 2020-30 Ağustos 2021 tarih aralığında Ankara Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Jinekoloji Onkoloji Kliniği'ne başvuran 200 jinekolojik kanser tanılı kadın oluşturmaktadır. Çalışma verileri, tanıtıcı bilgi formu, 'Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği' (MSD) ve 'Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ)' ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde normal dağılım için Kolmogorow Smirnov normallik testi (n>50) uygulanmıştır. Test sonucunda parametrik testlerden Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey Testi ve Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Jinekolojik kanser tanısına yönelik uygulanan tedaviler sonucunda zorunlu olarak menopoza giren kadınların ortalama MSD ölçek puanı 35,85±5,151 iken; alt gruplar incelendiğinde somatik 14,25±1,857; psikolojik 11,94±2,778 ve ürogenital şikayetler puan ortalaması 9,66±2,346 olarak belirlenmiştir. MÖYKÖ vazomotor 5,70±0,803; psikososyal 3,39±1,347; fiziksel 3,72±1,019 ve cinsel alan puan ortalaması 4,91±1,725 olarak saptanmıştır. MÖYKÖ alt boyutlarının birbirleri arasındaki ilişkide orta ve yüksek düzeyde pozitif yönde anlamlı doğrusal ilişki olduğu bulunmuştur (p≤;0,05). Yaş, menarş yaşı ve menopoz yaşı arttıkça MSD ve MÖYKÖ puan ortalamalarının azaldığı; menopoz şikayetleri için doktora giden, menopozal eğitim alan, doğum yapmış, HRT kullanan, jinekolojik hastalık öyküsü olan, cerrahi menopozu deneyimleyen kadınların MSD ve MÖYKÖ puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur (p≤;0,05). Sonuç: Jinekolojik kanser tanılı kadınların yaşadığı menopoz semptomları ile menopoza özgü yaşam kaliteleri arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Hem kanser tanı ve tedavisinin oluşturduğu semptomlar hem de uygulanan tedaviler sonucunda zorunlu menopozun oluşturduğu semptomları yaşayan kadınlar özel bir grup olarak ele alınıp, menopoza özgü yaşam kalitelerini artıran holistik bir hemşirelik bakımı planlanması ve menopoz kliniklerinin çoğaltılıp bu kliniklerde bakım veren hemşirelerin menopoz konusunda daha donanımlı hale gelebilmesinin sağlanması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Jinekolojik kanserler, Menopoz, Cerrahi menopoz, Doğal menopoz, Menopozal semptom, Menopoza özgü yaşam kalitesi