Pankreatikoduodenektomi sonrası pankreatik fistül gelişiminde kolesterol modifiye prognostik nutrisyonel indeksin öngörücü rolü


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KHALIG YAGUBLU

Danışman: Erdem KINACI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Amaç: Pankreatikoduodenektomi (PD) sonrası gelişen postoperatif pankreatik fistül (POPF), cerrahi morbiditenin en önemli belirleyicileri arasında yer almaktadır. Preoperatif malnütrisyon, POPF gelişimi ile ilişkili olduğu bilinen hasta kaynaklı risk faktörlerinden biridir. Bu çalışmada, son yıllarda nutrisyonel bir indeks olarak kullanımı giderek artan kolesterol modifiye prognostik nutrisyonel indeksin (KMPNI), POPF ve postoperatif majör komplikasyonları öngörmedeki rolünün değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Haziran 2020–Temmuz 2025 tarihleri arasında SBÜ Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde pankreatikoduodenektomi uygulanmış ve dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 264 hasta çalışmaya dâhil edildi. Hastaların demografik özellikleri, vücut kitle indeksi (VKİ), ASA skoru, ameliyat tipi (pilor koruyucu veya klasik PD), ameliyat ve hastanede yatış süreleri, pankreas dokusunun kıvamı, Wirsung kanal çapı ve preoperatif laboratuvar parametreleri kaydedildi. Tüm hastalar için prognostik nutrisyonel indeks (PNI) ve kolesterol modifiye prognostik nutrisyonel indeks (KMPNI) hesaplandı. Hastalar POPF gelişimine göre POPF gelişen (Grup 1) ve POPF gelişmeyen (Grup 2) olarak gruplandırıldı; ayrıca Clavien–Dindo sınıflamasına göre majör komplikasyonu olmayan (<3) ve olan (≥3) hastalar karşılaştırıldı. Klinik sonuçları öngören faktörler lojistik regresyon analizi ve alıcı işletim karakteristiği (ROC) eğrisi analizi ile değerlendirildi. Bulgular: KMPNI ile POPF gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, preoperatif kreatinin düzeyinin yüksek olması ve pankreas dokusunun yumuşak yapıda olması POPF gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Buna karşılık, KMPNI değeri postoperatif majör komplikasyon gelişimi ile anlamlı ve bağımsız bir ilişki gösterdi (p<0,001). ROC analizi sonucunda, KMPNI için belirlenen 75,26 kesim değerinin majör komplikasyonları öngörmede orta düzey ayırt edici performansa sahip olduğu saptandı (AUC: 0,635). Sonuç: POPF gelişimi, cerrahi teknikten ziyade pankreas dokusunun yapısal özellikleri ve hasta ilişkili biyolojik faktörlerle ilişkilidir. KMPNI, POPF'yi öngörmede yeterli olmamakla birlikte, postoperatif majör komplikasyon riskini yansıtan tamamlayıcı bir nutrisyonel belirteç olarak değerlendirilebilir. Preoperatif kreatinin yüksekliği ve KMPNI'nin işaret ettiği malnütrisyon durumunun ameliyat öncesi dönemde düzeltilmesine yönelik hedefli yaklaşımlar, pankreatikoduodenektomi sonrası klinik sonuçların iyileştirilmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Pankreatikoduodenektomi, pankreatik fistül, kolesterol modifiye prognostik nutrisyonel indeks, komplikasyon