Abdominal cerrahi sonrası yoğun bakımda takip edilen hastalarda ultrasonografiyle rektus abdominis kas kalınlığının ölçümü ile yoğun bakım ünitesinde yatış süresi ve mortalite arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE BAYER
Danışman: Ayça Sultan ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç. Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği'nde abdominal cerrahi sonrası yoğun bakımda takip edilen hastaların Rektus abdominis kas kalınlığının ultrasonografik ölçümü ile yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri ve mortalite arasındaki olası karmaşık ilişkiler ağının çok yönlü olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem. Bu tez çalışmasında, 1 Eylül 2020-30 Ekim 2021 tarihleri arasında 1 yıl süreyle Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ) takip edilen 83 hastanın verileri analize dâhil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), vücut kitle indeksi (kg/m2) (VKİ), ek hastalıkları, APACHE II skoru, SOFA skoru, serum albümin düzeyi, yoğun bakım ünitesinde yatış süresi, taburculuk şekli (canlı veya eksitus), mekanik ventilasyon (MV) süresi, abdominal cerrahi işlemin ne olduğu ve abdominal cerrahi sonrası postoperatif hastalarda hastanemiz yoğun bakım ünitesi takipleri sırasında rutin olarak kayıt edilmiş olan yoğun bakım kabulü 0-24. saat ve 24-72. saatinde Rektus abdominis kas kalınlığının ultrasonografi ile ölçüm değerleri analiz edilmiştir. ORAKK (ortalama rektus abdominis kas kalınlığı) ve VKİ/ORAKK ile cinsiyet, yaş, ek hastalık, VKİ, MV uygulanıp uygulanmaması, MV süresi, serum albümin düzeyi, APACHE II skoru, SOFA skoru, YBÜ'nde yatış süresi, YBÜ mortalitesi, uygulanan cerrahi işlem arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Bulgular. Hastaların yaş ortalaması 64,4±12,3 ve %53'ü erkektir. Hastaların %41'i GİS kanseri nedenli cerrahi sonrası postoperatif dönemde YBÜ'ne kabul edilmiştir. Hastaların %89,2'sinde en az bir komorbid hastalık mevcuttur. YBÜ'nde geçirilen ortalama yatış süresi 4,9±6,4 gündür. Hastaların %37,3'ü mekanik ventilasyon uygulamış olup, bu hastalarda ortalama mekanik ventilasyon süresi 4,9±8 gündür. Hastaların VKİ ortalaması 27,7±5,1 kg/m²'dir. Hastaların 0-24. saatte ve 24.-72. saatte RAKK ortalaması birbiri ile aynı olup ORAKK 11±2,7 mm'dir. Hastaların 0-24. saatte ve 24.-72. Saatte VKİ/RAKK oranları da birbiriyle aynı olup VKİ/ORAKK 2,6±0,7 kg/m²/mm'dir. Kadınların VKİ/ORAKK ortalaması erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek saptandı. Yaş ile ORAKK düzeyi arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak sınırda anlamlı bir korelasyon saptandı. Ayrıca yaş ile VKİ/ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak sınırda anlamlı bir korelasyon saptandı. VKİ ile ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. MV varlığı ve süresi ile ORAKK değeri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, MV uygulanan bireylerin VKI/ORAKK değeri, MV uygulanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Ek hastalık varlığı ve YBÜ yatış süresi ile ORAKK ve VKİ/ORAKK değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Hayatta kalamayan hastaların ORAKK ortalaması sağ kalanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı (p<0,001). Ayrıca hayatta kalamayan hastaların VKI/ORAKK ortalaması sağ kalanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı (p<0,001). APACHE II skoru ile VKI/ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak sınırda anlamlı bir korelasyon saptandı. Ayrıca ilk 24 saatteki ve 24.-72. saatteki SOFA skoru ile ortalama VKI/ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. İlk 24 saatteki ve 24.-72. saatteki serum albümin düzeyi ile ORAKK düzeyi arasında pozitif yönde VKİ/ORAKK düzeyi arasında ise negatif yönde her ikisi için de orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. Çalışmamızda VKI/ORAKK skorunun mortaliteyi kestirmede istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır(p:0,001). VKI/ORAKK skorunun mortaliteyi belirlemede cut-off değeri 3,09 alındığında duyarlılık %100,0 seçicilik %100,0 pozitif prediktif değer 100,0 negatif prediktif değer ise 100,0 saptanmıştır. Çalışmamızda ORAKK skorunun mortaliteyi kestirmede istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır(p:0,001). ORAKK skorunun mortaliteyi belirlemede cut-off değeri 8 alındığında duyarlılık %100,0 seçicilik %100 pozitif prediktif değer 70,5 ve negatif prediktif değer ise 96,0 saptanmıştır. Sonuç. Abdominal cerrahi sonrası Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatışı yapılan hastalarda RAKK ve VKİ/RAKK ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki bulunmuşken, RAKK ve VKİ/RAKK ile YBÜ yatış süreleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler. Yoğun Bakım, Rektus abdominis kas kalınlığı, Ultrasonografi, Mortalite, Postoperatif