Kadınların toplumsal cinsiyet rollerinin ve sağlık algılarının üreme sağlığı hizmetlerinden yararlanmalarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFA KARAMAN
Danışman: Gülşah KÖK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Aile sağlığı merkezlerine başvuran kadınların toplumsal cinsiyet rolleri ve bireysel sağlık algılarının üreme sağlığı hizmetlerinden yararlanmalarına etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Gereç ve yöntem: Araştırma örneklemini Ocak-Haziran 2019 tarihleri arasında Kastamonu ili merkezinde bulunan aile sağlığı merkezlerine başvuran 380 kadın oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan yapılandırılmış veri toplama formu, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ), Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS.26 paket programı kullanılarak ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edilerek değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların toplumsal cinsiyet rolleri tutumuna ilişkin ölçek puan ortalaması 150,37±21,66 olup, eşitlikçi cinsiyet rollerine; sağlık algılarına ilişkin ölçek puan ortalamaları ise 46,34±5,93 olup, orta düzeyde sağlık algısına sahiplerdir. Kadınların toplumsal cinsiyet rolleri tutum ölçeği puanları ile sağlığın önemi alt boyutu puanları arasında, evlilikte cinsiyet rolü alt boyutu puanları ile öz farkındalık ve sağlığın önemi alt boyutu puanları arasında, erkek cinsiyet rolü alt boyutu puanları ile sağlığın önemi alt boyutu puanları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde doğrusal ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,102; p<0,05, r=0,118; p<0,05, r=0,146; p<0,01, r=0,111; p<0,05). Yaşı 24 ve altında olan kadınların, eşi yüksek eğitim düzeyine sahip kadınların, eşi çalışan kadınların, kadın hastalıklarıyla ilgili problemlerde sağlık kuruluşuna gitmek için aile üyelerinden onay almayan kadınların TCRTÖ puan ortalaması anlamlı derecede fazladır (p<0,05). Bekar kadınların, eğitim durumu üniversite olan kadınların, üreme sağlığı sorunları ile bulgu varlığında sağlık kuruluşuna gitmeme sebebi olarak sorun oluşturmayacağını ifade eden kadınların ve üreme sağlığı anlamını sağlıklı cinsellik, üreme organlarının sağlığı, cinsel yolla bulaşan hastalardan korunmak olarak ifade eden kadınların SAÖ puan ortalaması anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05). Sonuç: Kadınların toplumsal cinsiyet rolleri tutumu ile sağlık algıları, üreme sağlığı hizmetlerinden yararlanmayı etkileyebilir. Kadınlara toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin eşitlikçi tutumların kazandırılması ve bireysel sağlık algılarının geliştirilmesi için sağlık profesyonellerinin konuyla ilgili farkındalıklarının arttırılması, kadınların ihtiyaçlarına uygun eğitim, danışmanlık gibi üreme sağlığı hizmetlerinin düzenli ve etkin bir şekilde yürütülmesi önerilmektedir.