Psoriazisi olan Tip 2 diyabetli hastalarda sistemik tedavi yöntemlerinin metabolik parametreler üzerindeki etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE SÜMEYRA YILMAZ
Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Psoriazis kronik inflamatuar bir cilt hastalığı olmanın yanı sıra çeşitli metabolik hastalıklarla da ilişkilendirilmiştir. Literatürde psoriazis tedavisinde kullanılan sistemik ilaçların, psoriazisle ilişkilendirilen metabolik hastalıklar üzerindeki etkileri tartışmalıdır. Bu çalışmada sistemik tedavi gruplarının hemoglobin A1c (HbA1c), açlık plazma glukozu ve lipit paneli üzerindeki etkilerini ortaya koyarak psoriazisin klinik yönetiminde ve tedavi seçiminde literatüre katkı sağlamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif, kesitsel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmamıza 2019-2024 yılları arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve Dermatoloji polikliniklerine başvuran, 30-60 yaş aralığında hem Tip 2 diyabet (T2DM) hem de psoriazis vulgaris tanısı bulunan ve çalışma kriterlerine uygun hastalar dahil edilmiştir. Hastaların HbA1c, açlık plazma glukozu ve lipit profili değerleri ile yaş, cinsiyet, egzersiz ve beslenme durumları, her iki hastalığın tanı süresi ve uygulanan tedavi yöntemleri kaydedilmiştir. Hastalar, biyolojik ajan kullananlar ve hastalığı modifiye edici anti-romatizmal ilaçlar (DMARD) kullananlar olarak iki gruba ayrılmış ve gruplar arasında metabolik parametreler karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analiz için T testi, Mann-Whitney U testi, Ki-Kare testi kullanılmış olup analizler SPSS 27.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 67 hasta (34 kadın, 33 erkek) dahil edildi. Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 54.5 ± 5,6 yıl, VKİ ortalaması 30.8 ± 4.6 saptandı. Hastaların %11,9'unun psoriazis süresi 5 yıl ve daha az, %88,1'nin psoriazis süresi 5 yıldan fazlaydı. 5 yıl ve daha az süreyle T2DM tanısına sahip olanların oranı %22,4 ve 5 yıldan uzun süredir T2DM tanısı olanların oranı %77,8'di. Hastaların 37'si biyolojik ajan, 30'u DMARD tedavisi almaktaydı. Biyolojik ajan ve DMARD grupları arasında yaş, cinsiyet dağılımı, vücut kitle indeksi (VKİ), psoriazis süresi, diyabet süresi, diyet uyumu ve egzersiz yapma oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Çalışmanın analizinde, biyolojik ajan ve DMARD kullanan hastalar arasında HbA1c, açlık plazma glukozu, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), trigliserit ve total kolesterol değerleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Sonuç: Bu çalışmada, biyolojik ajan ve DMARD tedavisi alan hastalar arasında HbA1c, açlık glukozu ve lipit profili parametreleri açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sistemik tedavilerin metabolik parametreler üzerindeki etkisini daha kesin olarak belirleyebilmek için geniş örneklemli ve prospektif çalışmalar gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Psoriazis, T2DM, HbA1c, Glukoz, Lipit Profili, Sistemik Tedavi, Metabolik Parametreler, DMARD, Biyolojik Tedavi, Biyolojik Olmayan Tedaviler