Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda hiperaktivite /dürtüsellik semptom şiddeti ile wechsler çocuklar için zekâ ölçeği-4 faktör yapısı ilişkisinin incelenmesi: Boyutsal bir yaklaşım


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA DİNÇER

Danışman: Mehmet Ayhan CÖNGÖLOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Literatürde, dikkatsizlik ve aşırı hareketlilik/dürtüsellik belirtilerine ek olarak, DEHB'li çocukların belirli bilişsel bozukluklar sergilediği kapsamlı bir şekilde bildirilmiştir. Bu çalışma; daha önce DEHB ile ilgili ilaç tedavisi kullanmamış DEHB'lilerde, klinik spektrum göz önüne alınarak, Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik semptomları ile WISC-IV ile değerlendirilen bilişsel profiller arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada; 6-13 yaş aralığında olup, DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı alan, klinisyen tarafından Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik ve Dikkat Eksikliği belirti sayıları belirtilen, WISC-IV uygulanmış olup öncesinde psikotrop kullanmamış 60 çocuk ve ergenin verileri incelenmiştir. WISC-IV, DSM-5 DEHB belirtileri, CEDÖ-YU ve CÖDÖ-YU sonuçlarının birbirleriyle ilişkisi incelendi. Bulgular: İHDP'nin ile Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik belirtileri istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde ilişkilidir. Yaş ile İHDP arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde ilişki saptandı. Dönüştürülmüş puanlardan, ÇBDP en zayıf bilişsel alan olarak değerlendirildi. CÖDÖ-YU Dikkatsizlik alt ölçekleri ile AAYDP arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde ilişki saptandı. Sonuç: DEHB'li çocuklarda; Aşırı Hareketlilik, Gps'nin dar bilişsel alanlarından biri olabilir. CHC kuramına göre; Gs olarak değerlendirilen İHDP ile pozitif yöndeki ilişki düzeyi bu sebeple ortaya çıkmış olabilir. Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik belirtileri hemen her bağlamda yüksek düzeyde ilişkili bulunurken, dikkat eksikliği belirtileri değişkenlik göstermektedir. Ayrıca, klinisyen, ebeveyn ve öğretmenin belirttiği semptom kümeleri ile bilişsel alanlar arasında ortaya çıkan ilişkiler; bağlama ve ortama göre ortaya çıkan bilişsel ve davranışsal semptomların değerlendirilmesinin, DEHB'nin fenotiplemesinde faydalı olabileceğini düşündürmektedir.