Serebral palsili çocukların bakım verenlerine yönelik kişi merkezli ergoterapi müdahalesinin etkinliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ERGOTERAPİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN BAŞAK ARSLANER
Danışman: Serkan PEKÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı, serebral palsili (SP) çocuğa sahip bakım verenlere yönelik uygulanan kişi merkezli ergoterapi müdahalesinin okupasyonel denge, okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet ve bakım verme yükü üzerine etkinliğini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya SP'li çocukların bakım vereni olan 34 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar rastgele randomizasyon yöntemiyle kontrol grubu (n=17) ve müdahale grubu (n=17) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Aktivite-Rol Dengesi Anketi (ARDA-11), Kanada Aktivite Performans Ölçeği (KAPÖ) ve Bakım Veren Yükü Ölçeği (BVYÖ) uygulandı. Kontrol grubuna tek seanslık okupasyonel denge ve yaşam örüntüsü farkındalık oturumu müdahalesi gerçekleştirildi. Müdahale grubuna kişi merkezli ergoterapi müdahalesi uygulandı. Müdahale programı, 8 hafta boyunca haftada bir kez olmak üzere her biri 45 dakikalık seanslar halinde sürdürülmüştür. Değerlendirmeler, katılımcılara yüz yüze uygulanmış olup, müdahale programı tüm katılımcıların erişebilmesi için hibrit olarak uygulandı. Çevrimiçi gerçekleştirilen seanslar Zoom, Google Meetings vb. internet tabanlı uygulamalar aracılığıyla yapıldı. Programın uygulanabilirliğini denetlemek için 5, 6 ve 7. seanslar katılımcıların aile ortamında, yüz yüze gerçekleştirildi. 8 hafta sonunda her iki gruba da değerlendirme testleri tekrar uygulandı ve sonuçlar kaydedildi. Bulgular: Kontrol grubunun ilk değerlendirme ve son değerlendirme sonuçları incelendiğinde ARDA-11 ve BVYÖ ortalama puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p=0,637, p=0,706). Kontrol grubunun KAPÖ-Performans ve KAPÖ-Memnuniyet alt boyutlarında ise anlamlı bir farklılık saptandı (p=0,002, p=0,003). Müdahale grubunun ilk değerlendirme ve son değerlendirme sonuçları karşılaştırıldığında; ARDA-11 (p=0,000), KAPÖ-Performans (0,003), KAPÖ-Memnuniyet (p=0,002) ve BVYÖ (p=0,002) kategorilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği bulundu. Sonuç: Ergoterapistler, SP'li çocukların bakım verenlerini okupasyonel denge, okupasyonel performans, okupasyonel memnuniyet ve bakım veren yükü açısından değerlendirmelidir. Bu alanlarda problem yaşayan bakım verenlere kişi merkezli ergoterapi müdahalesi uygulanmalıdır. Anahtar Kelimeler: bakım veren; ergoterapi; okupasyonel denge; okupasyonel memnuniyet; okupasyonel performans; serebral palsi