Aspirasyon proflaksisinin sezeryan ve sezeryan dışı olgularda gastrik ph ve antral alan üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ŞALVARCI
Danışman: Ahmet AKYOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Çalışmamızda genel anestezi altında elektif sezeryan ve sezeryan dışı operasyon planlanan hastalarda mide boşalmasında gecikmeyi ve aspirasyon riskindeki artışı önlemek amacıyla preoperatif oral yolla verilen metaklopromid ve ranitidinin ultrason eşliğinde ölçülen mide volüm ve pH metre ile ölçülen gastric pH'a etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Elektif sezeryan ve sezeryan dışı operasyon planlanan, 18-65 yaşları arasındaki 200 hasta çalışmaya dahil edildi. Prospektif olarak planlanan çalışmamızda gruplar tedavi gördükleri serviste aspirasyon proflaksisi (150 mg ranitidin tb ve 10mg metaklopromid tb oral) yapılmış olan sezeryan dışı elektif operasyon geçirecek olan hastalar (grup SD-P), aspirasyon proflaksisi yapılmamış sezeryan dışı elektif operasyon geçirecek olan hastalar (grup SD-NP), aspirasyon proflaksisi yapılmış olan elektif sezeryan operasyonu geçirecek olan hastalar (grup S-P), aspirasyon proflaksisi yapılmamış elektif sezeryan operasyonu geçirecek olan hastalar (grup S-NP) olarak 4 gruba ayrıldı. Hastalara 45° baş yukarı supin(sup) ve lateral dekübit(lat) pozisyonlarında mide antrum bölgesinden birbirini dik kesen en uzun iki çap ölçülerek (sup D1- sup D2) kesitsel alan (sup CSA) hesaplandı. Operasyon odasına alınan hastaların entübasyon sonrası 18F orogastrik sonda uygulanarak enjektörle mide içeriği hasta supin, sağ yan ve sol yan pozisyonlarında aspire edilerek, gastrik volüm miktarı ve gastrik içeriğin ph değeri pH metre ile ölçülerek kayıt altına alındı. Preop ve intraop (0., 15. 30. ve operasyon süresince her 15 dakikada olmak üzere), oksijen saturasyonu, kalp tepe atımı, kan basınçları, etCO2 ve havayolu basınçları kayıt altına alındı. Postoperatif dönemde pulmoner aspirasyon ile karşılaşılan hastalar, yan etkiler ve postoperatif yoğun bakım ihtiyacı olan hastalar kaydedildi. Bulgular: Yapılan ultrasonografik değerlendirmelerde supin pozisyonuna göre lateral dekübit pozisyonunda yapılan ölçümlerin daha sağlıklı sonuçlar verdiğini ayrıca hastalara lateral dekübit pozisyonunda daha rahat ultrasonografik muayene yapıldığını gözlemledik. Aspirasyon proflaksisi uygulanmamış sezeryan operasyonu olacak grupta yapılan ultrasonografik ölçümlerde mide antral alanında anlamlı yükseklik görüldü(CSA>380mm²). Sezeryan dışı operasyon geçirecek aspirasyon proflaksisi uygulanmamış hastalarda da mide antral alan ölçümleri yüksek bulundu fakat aspirasyon için riskli grupta değerlendirilmedi(CSA<340mm²). Aspirasyon proflaksisi uygulanmış her iki grupta da antral alan ölçümleri belirgin düşüktü. Gastrik pH ve mide aspirasyonu ile yapılan ölçümlere göre aspirasyon proflaksisi uygulanmamış her iki grupta da gastrik pH'lar anlamlı olarak düşük bulundu (pH<2,5). Nazogastrik sonda ile aspire edilerek yapılan ölçümlerde de aspirasyon proflaksisi uygulanmamış her iki grupta da mide volümleri anlamlı yüksek bulunmakla beraber sezeryan operasyonu geçirecek hasta grubunda daha yüksekti. Aspirasyon proflaksisi uygulanan her iki grupta da mide aspirasyon volümleri anlamlı olarak düşük bulundu. Sonuç: Yeterli açlık süresine sahip hastalarda dahi premedikasyon olarak oral yolla verilen metaklopromid ve ranitidine gastrik antral CSA'yı dolayısıyla mide volümünü azaltmakta ve gastrik pH'yı arttırmaktadır. Aspirasyon riskinin yüksek olduğu gebe hastalarda verilen proflaksi mide volümünü azaltıp, pH sını arttırarak aspirasyon pnömonisi riskini azaltır. Açlık durumu bilinmeyen veya mide boşalmasının geç olabileceği öngörülen hastalarda preoperatif ultrasonografik ölçümlerle hastaların mide volümleri hakkında bilgi sahibi olmak anestezik yaklaşımı belirlemek açısından yol göstericidir. Anahtar kelimeler: Gebelerde aspirasyon profilaksisi, aspirasyon pnömonisi, ultrason, mide volüm, gastrik antral alan, gastrik pH.