Enürezis nokturnalı okul çağı çocuklarında (6-12 yaş) pediyatrik uyku anketi ile uykuda solunum bozukluklarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF YÜCEDAĞ HARAÇ
Danışman: Gamze ÖZGÜRHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Enürezis nokturna, çocukluk çağının sık karşılaşılan ve olumsuz psiko-sosyal etkileri olan bir sağlık sorunudur. Primer enürezis nokturnanın uyku bozuklukları ile ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Uyku bozukluğu olan çocukların fizyolojik, psikolojik ve sosyal problemler yaşaması muhtemeldir dolayısı ile tanıda ve tedavide yaşanan gecikmeler bu sorunların artmasına neden olabilir. Çalışmamızda primer monosemptomatik enürezis nokturna tanılı, 6-12 yaş arası çocuklarda Pediyatrik Uyku Anketi'ni kullanarak uykuda solunum bozukluğu varlığını ve sıklığını araştırmayı amaçladık. Aynı zamanda enürezis nokturnalı çocuklarda, bu duruma etki edebilecek sosyodemografik, ailesel faktörler gibi diğer faktörlerin de etkisini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.03.2023 - 01.12.2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hastalıkları ve Çocuk Nefroloji polikliniğine başvuran primer monosemptomatik enürezis nokturna tanısı alan 6-12 yaş arası hastalar ve aynı yaş grubunda sağlıklı kontrol grubu üzerinde yapılmıştır. Bütün katılımcıların yaş, cinsiyet bilgileri, boy, kilo, vücut kitle indeksi ölçümleri, anne-baba eğitim durumu, anne-baba çalışma durumu ve gelir düzeyi, evde yaşayan kişi sayısı, kardeş sayısı, ailede enürezis nokturna öyküsü, tuvalet eğitimi yaşı gibi paremetreler ve tıbbi özgeçmişleri sorgulanarak kayıt altına alınmıştır. Tüm katılımcılara uykuda solunum bozukluğu varlığını araştırmak için Pediyatrik Uyku Anketi uygulanmıştır. Pediyatrik Uyku Anketi puanı >8 olanlar uyku kalitesi kötü-olası uykuda solunum bozukluğu olarak ve <8 puan alanlar uyku kalitesi iyi olarak gruplandırıldı. Elde edilen verilerle hasta grubu ve sağlıklı kontrol grubu arasında karşılaştırmalar ve istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Enürezis nokturnalı 100 çocuk ve kontrol grubu olarak 100 sağlıklı çocuk çalışmaya dahil edildi. Hastaların %45,5'i (n=91) kız, %54,5'i (n=109) erkekti. Hasta grubunun yaş ortalaması 9,34±1,84, kontrol grubunun ise 9,50±1,93 yıldı. Hasta grubunun tuvalet eğitim yaşı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı daha ileriydi (p<0,001). Hasta grubunda 5 ve üzeri kardeş sayısına sahip olma oranı anlamlı daha yüksekti (p=0,009). Kontrol grubunda ailenin aylık gelirinin 30.001 TL ve üstünde olma oranı anlamlı daha yüksekti (p<0,001). Hasta grubunda enürezis nokturna aile öyküsü varlığı oranı anlamlı daha yüksekti (p<0,001). Enürezis nokturna varlığını belirlemeye yönelik birer risk faktörü olarak değerlendirmek için yapılan lojistik regresyon analizinde; tuvalet eğitim yaşı, ailede anürezis nokturna öyküsü varlığı ve ailenin aylık gelir düzeyi enürezis nokturrna için anlamlı birer risk faktörü olarak bulundu. Pediyatrik Uyku Anketi'ne göre; hasta grubunun 47'sinde (%47) uyku kalitesi iyi (PSQ puanı <8) ve 53'ünde (%53) uyku kalitesi kötü (PSQ puanı 8 ve üstü) olarak saptandı. Hasta grubunda uyku kalitesi kötü olanların oranı kontrol grubuna göre anlamlı daha yüksek bulundu (p=0,016). Pediyatrik Uyku Anketi puanı 8 ve üstünde olan hasta grubunda erkek oranı anlamlı daha yüksekti (p=0,032). Tuvalet eğitim yaşı, Pediyatrik Uyku Anketi puanı 8 üstünde olan hastalarda anlamlı daha ileri yaştaydı (p=0,026). Erkek cinsiyet ve tuvalet eğitim yaşının ileri olması lojistik regresyon analizi ile enürezis nokturna tanılı hastalarda Pediyatrik Uyku Anketi puanı 8 ve üstünde olma durumu için anlamlı bir risk faktörü olarak bulundu. Sonuç: Enürezis nokturnalı hastalarımızda Pediatrik Uyku Anketi uygulayarak uykuda solunum bozuklukları sıklığını kontrol gurubuna göre artmış olarak bulduk. Kolay uygulanabilir olması nedeni ile taramada kullanılabilecek uyku anketleri ile enürezis nokturnalı hastalara eşlik edebilecek uykuda solunum bozukluklarının erken tanı ve tedavinin mümkün olabileceğini dolayısıyla da hastaların hayat kalitesinin iyileştirilmesi yanında psikolojik ve fiziksel olumsuz etkilerinin de önlenebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Enürezis nokturna, pediyatrik uyku anketi, uyku kalitesi, uykuda solunum bozukluğu