Vajinal doğum yapan multipar kadınlarda doğum sonrası laserasyonu olan ve olmayanlar arasındaki cinsel fonksiyonlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELTAF NİHAL ŞENEL
Danışman: Yusuf ÜSTÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Doğum sonrası hastaların cinsel fonksiyonlarında birtakım değişiklikler olmaktadır. Son yıllarda cinsel yaşam ve kaliteyi artırmaya yönelik araştırmalar artmıştır. Bu çalışmada multipar kadınlarda vajinal doğum sonrası laserasyonu olan ve olmayanların cinsel fonksiyonlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmaya Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine etik kurul onayından sonra başvuran 18-40 yaş arası, vajinal doğum sonrası laserasyonu olan 143, laserasyonu olmayan 127 multipar kadın hasta katılmıştır. Laserasyonu olanlar kendi aralarında laserasyon derecesine göre gruplandırılmıştır. Bunlardan 1. derece laserasyonu olan 56 kişi, 2. derece laserasyonu olan 51 kişi, 3. derece laserasyonu olan 16 kişi, 4. derece laserasyonu olan 4 kişi mevcuttur. 1.derece laserasyonu olanlar 1. grup, 2. derece laserasyonu olanlar 2. grup, 3. ve 4. derece laserasyonu olanlar 3. grup olarak ayrılmıştır. Çalışmaya katılan hastalara doğum sonrası 3.ay ve doğum sonrası 6. ayda Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI) anketi uygulanmış ve tüm hastalardan VAS değerlendirme cetveli üzerinde cinsel ilişki esnasında yaşadıkları ağrının şiddetini belirten noktayı işaretlemesi istenilerek Vizuel Analog Skala (VAS) ağrı skoru bakılmıştır. Veriler IBM SPSS 20 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 270 hastanın demografik özellikleri ve gruplar arasında karşılaştırması incelendiğinde, iki grup arasında demografik özellikler açısından yaş, BMI, gravida, parite, doğum ağırlığı, eğitim durumu ve sigara kullanımı parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur (p>0,05). VAS ağrı skoruna baktığımızda laserasyonu olan hastaların laserasyonu olmayan hastalara göre VAS 3. ay ağrı skoru daha yüksektir ve gruplar arasındaki istatistiksel farklılığın bu durumdan meydana geldiği görülmektedir (p 0,05). 3. ay FSFI skorlarına baktığımızda bütün alt skorlarda ve toplam skorda laserasyonu olmayan hastaların laserasyonu olan hastalara göre puanları daha yüksektir ve gruplar arasındaki istatistiksel farklılığın bu durumdan meydana geldiği görülmektedir (p 0,05). Laserasyon gruplarına göre VAS ağrı skoruna baktığımızda VAS 3. ay ağrı skorunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p 0,05). 3. ay FSFI ölçek skorlarına baktığımızda laserasyonu olmayan hastaların laserasyonu olan hastalara göre cinsel işlev bozukluğu olmama (FSFI≥26,55) ihtimali yaklaşık 5 kat fazladır ve gruplar arasındaki istatistiksel farklılığın bu durumdan meydana geldiği görülmektedir (p 0,05). Çalışmaya katılan tüm kadınlarda cinsel işlev bozukluğunun belirleyicilerini gösteren lojistik regresyon analizine baktığımız zaman kişinin yaşı, 1 yaş küçüldükçe cinsel işlev bozukluğu olma ihtimali 1,08 kat artmaktadır. Laserasyonu olanlarda laserasyonu olmayanlara göre cinsel işlev bozukluğu olma ihtimali yaklaşık 10 kat daha fazladır. Sonuç: Çalışmamızda laserasyonu olan ve olmayanların cinsel fonksiyonlarını karşılaştırıldığımızda 3. ayda laserasyonu olanların cinsel işlev bozukluğu daha yüksekken 6.ayda istek parametresi haricinde cinsel işlev bozukluğu açısından fark saptanmamıştır. Postpartum zaman geçtikçe laserasyonu olan hastalarda cinsel işlevselliğin iyileştiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Postpartum, cinsel fonksiyon, FSFI, VAS ağrı skoru