Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniğinebağlı birimlere başvuran yetişkin bireylerin probiyotikler konusundaki bilgi düzeyleri ve probiyotik kullanımı ile ilgili tutumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURÇİN ÖZBİLGİN GÜNAY
Danışman: Remziye NUR EKE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı Sağlık Bakanlığı Üniversitesi (SBÜ) Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi (EAH) Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı birimlere başvuran hastaların probiyotik bilgi düzeylerini, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışması için SBÜ Antalya EAH Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alındıktan sonra Antalya EAH Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı birimlere başvuran 18 yaş ve üstü bireylere yüz yüze görüşme tekniği ile araştırma anketi uygulanmıştır. Araştırma anketi araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir ve katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, probiyotikler konusundaki bilgi düzeylerini ve probiyotik kullanımı ile ilgili tutum ve davranışlarını tespit etmeyi amaçlayan üç bölüm ve 39 sorudan oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler MS-Excel 2007 programına kaydedilmiş, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) v.29.0 programı (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırma 331 katılımcı ile tamamlanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 40,65±14,27 yıl (minimum:18, maksimum:78) olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların vücut kitle indeksi (VKİ) ortalaması 25,82±4,69 kg/m2 (minimum:17,00 kg/m2, maksimum:38,00 kg/m2) olarak hesaplanmıştır. Katılımcılar cinsiyete göre 222 (%67,1) kadın, 109 (%32,9) erkekten oluşmuştur. Katılımcıların eğitim düzeylerine göre dağılımı incelendiğinde, 82 (%24,8) ilkokul mezunu, 36 (%10,9) ortaokul mezunu, 102 (%30,8) lise mezunu, 111 (%33,5) yükseköğretim mezunu olduğu görülmüştür. Katılımcıların probiyotik kullanım durumları değerlendirildiğinde, 158 (%47,7) kişi hiç kullanmadığını, 28 (%8,5) kişi ayda 1-2 kez, 103 (%31,1) kişi haftada 1-2 kez, 42 (%12,7) kişi haftada 3'ten fazla kullandığını bildirmiştir. ''Probiyotik kullanıyorum'' yanıtını veren katılımcılara (n=173) kullanım amacı sorulduğunda, bu kişiler ''bağırsaklara iyi geldiği için'' (n=131, %67,9), ''idrar yolu enfeksiyonu için'' (n=10, %5,2), ''bağışıklık sistemini güçlendirdiği için'' (n=36, %18,7), ''diğer'' (n=16, %8,3) yanıtlarından bir veya daha fazlasını işaretlemişlerdir. Kadın katılımcıların probiyotik bilgi düzeyleri ile probiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışlarının erkeklerden anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmüştür p<0,05. Katılımcıların probiyotik bilgi düzeyleri ve probiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışları ile VKİ, eğitim durumları, ekonomik durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur p<0,05. Vücut kitle indeksi <30 kg/m2 olanlarda, yüksek öğretim mezunu olanlarda ve 30.000 TL ve üzeri gelir grubunda probiyotik bilgi düzeyleri ve probiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışların anlamlı olarak daha yüksek ve olumlu olduğu saptanmıştır p<0,05. Sonuç: Ulaştığımız bu bulgular probiyotikler konusunda bilgi düzeyi, tutum ve davranışların bireylerin cinsiyet, eğitim düzeyi, VKİ ve ekonomik durum gibi faktörlerinden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Özellikle kadınların probiyotiklerle ilgili farkındalık ve tutumlarının daha yüksek olması dikkat çekicidir. Ayrıca eğitim ve ekonomik durumun hem bilgi düzeyini hem de kullanım alışkanlıklarını şekillendirdiği görülmüştür.