Kolostrum ve olgun sütte fenilalanin ve tirozin düzeylerinin yüksek performanslı sıvı kromatografi yöntemi ile tayini ve bu düzeylerin annenin beslenmesi ile ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR ÇINAR

Danışman: Taner ÖZGÜRTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Anne sütü; bebeğin optimal büyüme ve gelişimini destekleyen tüm enerji ve besin ögelerini içeren son derece kompleks bir biyolojik sıvıdır. Fenilalanin ve tirozin ise anne sütünde de bulunan, katekolamin, melanin ve tiroid hormonu sentezinde rol alan amino asitlerdir. Ayrıca, metabolizmalarında meydana gelen herhangi bir bozukluk fenilketonüri, hipotiroidi gibi pek çok hastalığa neden olmaktadır. Bu nedenle bu tez çalışması ile kolostrum ve olgun sütte total fenilalanin ve tirozin düzeylerinin tayinini sağlayacak HPLC metodu geliştirerek, bu metod aracılığıyla elde edilen total fenilalanin ve tirozin düzeylerinin, annenin kolostrum ve olgun süt sağımı öncesi beslenmesi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma için annelerden alınan kolostrum ve olgun süt örneklerinde bulunan total fenilalanin ve tirozin düzeyleri geliştirilip valide edilen HPLC metodu ile tayin edilmiştir. Annelerden kolostrum ve olgun süt sağımı öncesinde alınan 24 saatlik besin tüketim kaydı ile annelerin almış oldukları enerji, protein, fenilalanin ve tirozin seviyeleri BeBis 8.2 programı aracılığı ile hesaplanmıştır. Ayrıca annelerden doğum yaşı, boy, kilo ve doğum sayısı bilgileri alınmıştır. Bulgular: Kolostrum ve olgun süt dönemi ortalama total fenilalanin ve tirozin düzeyleri hesaplanıp iki dönem arasındaki farklılık anlamlı bulunmuştur. Annenin olgun süt dönemi aldığı enerji ile olgun sütteki total fenilalanin düzeyi; kolostrum dönemi aldığı protein ile kolostrumdaki total tirozin düzeyi; kolostrum dönemi aldığı fenilalanin ve tirozin ile kolostrumdaki total fenilalanin ve tirozin düzeyleri; olgun süt dönemi annenin aldığı fenilalaninin tirozine oranı ile olgun sütteki total fenilalanin ve tirozin düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada kolostrum ve olgun süt total fenilalanin ve tirozin düzeylerinin tayinini sağlayacak bir HPLC metodu geliştirilip valide edilmiş ve birçok faktör ile arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu konu ile ilgili dünya genelinde yapılan çalışmaların sayısı az olmakla birlikte, bu konunun netlik kazanabilmesi için gelecek çalışmalara ihtiyaç vardır.