Ayaktan tedavi alan yanıklı hastaların ağrı anksiyetesinin yara bakımı sırasında yaşadıkları ağrı üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE TUĞÇE ŞAHİN
Danışman: Sibel YILMAZ ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yanık; ısı, elektrik, kimyasal maddeler ve radyoaktif ışınlarla meydana gelen doku harabiyeti olup yanık ağrısı tedavisi en güç olan ağrı tipi olarak bilinmektedir. Hastaların tedavi ve bakımlarının her aşamasında yanında bulunan hemşirelerin, yanık ağrısı ve etkileyen durumların farkında olmaları, ağrı yönetiminin başarısı ve hasta sonuçlarını iyileştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, ayaktan tedavi alan yanıklı hastaların yaşadığı yanığa özgü ağrı anksiyetesinin yanık bakımı sırasında yaşadıkları ağrı üzerine etkisini incelemektir. Bu araştırma, tek merkezli, prospektif tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırma, Mart 2021-Nisan 2021 tarihleri arasında Ankara ilinde bir eğitim ve araştırma hastanesinin plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi kliniğinin yanık merkezinde yürütülmüştür. Bu araştırmanın evreni yanık merkezinde ayaktan tedavi gören hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğünün hesaplanmasında G-Power paket programı kullanılmış olup örneklem sayısı 56 olarak hesaplanmıştır. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Yanığa Özel Ağrı Anksiyetesi Ölçeği, Sayısal Derecelendirme Ölçeği ve Sözel Kategori Ölçeği kullanılmıştır. Bu araştırma ayaktan yanık tedavisi alan 60 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 38,50±14,27 olup, %53,33'ünün kadın cinsiyetinde olduğu, çoğunlukla ev kazaları (%80) nedeniyle yandıkları ve genelde haşlanma (%73,33) tipinde yanıklara maruz kaldıkları belirlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda, hastaların yanığa bağlı ağrı anksiyetelerinin yüksek olduğu, yara bakımı sırasında yaşadıkları ağrının orta düzeyde olduğu (6,33±2,14) ve sözel kategori ölçeğine göre ağrılarını çoğunlukla rahatsız edici (%35) olarak değerlendirdikleri saptanmıştır. Araştırmada, yanığa bağlı ağrı anksiyetesi ile yara bakımı sırasında yaşanan ağrı arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü bir ilişki (r=0,816, p=0,001) olduğu bulunmuştur. Yanığa maruz kalan bireylerin büyük çoğunluğu ayaktan tedavi edilirken literatürde yer alan çalışmaların çoğunluğu yatan hastalar ile ilgili verilere odaklanmaktadır. Bu çalışmada ayaktan tedavi alan hastaların yanığa bağlı ağrı anksiyetesi arttıkça yara bakımı sırasında yaşadıkları ağrının da arttığı bulunmuştur. Bunun için hemşirelerin, yanıklı hastalarda etkili ağrı yönetimi sağlayabilmek için bakım planlarında anksiyeteyi azaltmaya yönelik hemşirelik bakım uygulamalarına yer vermeleri ve ayaktan yanık tedavisi alan hastaların bakım gereksinimlerini belirlemeye ve karşılamaya yönelik daha fazla çalışma yapmaları önerilir. Anahtar Kelimeler: Ağrı, anksiyete, ağrı anksiyetesi, yanıklar, hemşirelik bakımı.