Akut pulmoner tromboembolizmde tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde malondialdehid'in rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAŞİDE ARI
Danışman: Melike Bağnu YÜCEEGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ ve AMAÇ: Pulmoner tromboembolizm (PTE), yaşamı tehdit eden ve etkin tedavisi olmasına rağmen mortalitesi yüksek seyreden acil bir durumdur. PTE'de oksidatif stresin arttığı önceki çalışmalarda gösterilmiştir ancak risk gruplarına ait değerlendirme yapılmamıştır. Bu sebeple amacımız tanı anında bakılan Malondialdehit (MDA) düzeyinin yüksek riskli PTE'de anlamlı farklılık olup olmayacağı araştırarak hayati risk taşıyan bu hastaların erken tanısını kolaylaştırmaktır. Akut PTE ile takip edilen hastaların tam olarak iyileşmemesi sonucu gelişen kronik tromboemboli, kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH)'a ilerleyebilen önemli bir komplikasyondur. Tedavi sonrası 6. ayda MDA'nın tekrar değerlendirilmesiyle oksidatif stresin tedavi ile gerilediğini göstermek, gerilemediği takdirde kronik trombüs gelişimi ile ilişkili olup olmadığını değerlendirmek amaçlandı. GEREÇ ve YÖNTEM: Bu çalışma, tek merkezli olarak T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM)'ne başvuran ve PTE tanısı alan hastalar üzerinde prospektif olarak tasarlanmıştır. Çalışma 16.03.2020 ile 30.06.2021 tarihleri arasında 44 hasta ile gerçekleştirildi. Hastaların tanı anında bakılan labaratuvar tetkikleri ile birlikte 6 aylık takip ve tedavileri sonrasında tekrar kontrol edilen görüntüleme tetkikleri, transtorasik ekokardiyografisi, alt ekstremite kompresyon dopler ultrasonografisi, MDA düzeyleri değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastalarda, düşük ve orta risk grubunda tanı anı MDA düzeyi ortalama 8.88±3.24; yüksek risk grubunda 13.06±4.26 olarak saptandı. Gruplar arasında anlamlı farklılık mevcuttu (p=0.003) %80 sensivite ve %62 spesifite ile MDA cut off değer 11.95 olarak belirlendi. MDA düzeylerinin yüksek riskli PTE tahmini için belirleyici olduğu saptandı (AUC: 0.773, %95 CI 0.592-0.953, p=0.017). Kronik tromboembolisi olan hastalarda MDA düzeyi tanı anında anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Tedavi öncesi MDA düzeyi kronik tromboembolisi olanlarda ortalama 10.65±4.19 olarak, olmayanlarda ise ortalama 8.4±3.44 olarak saptandı. Tedavi sonrası MDA düzeyi; kronik tromboembolisi olanlarda ortalama 5.15±2.90, olmayanlarda ise ortalama 3.7±1.99 olarak saptandı. Gruplar arasında anlamlı farklılık mevcuttu (p<0.001). SONUÇ: Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler neticesinde, mortal seyreden yüksek riskli PTE'de, diğer risk gruplarına kıyasla MDA'da anlamlı yükseklik saptanmıştır. Ayrıca kronik tromboemboli varlığında oksidatif stresin devam ettiği gösterilmiş olup antioksidan tedavilerin değerlendirilmesinin hastaların tedavi planına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. ANAHTAR KELİMELER: Akut Pulmoner Tromboemboli, Kronik Tromboemboli, Malondialdehit, Oksidatif Stres