Çocukluk çağı romatizmal hastalıklarında kardiyak tutulumun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM GÜNEŞ SÖZERİ
Danışman: Ayşe Esin KİBAR GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Romatizmal hastalıklarda kardiyak tutulum asemptomatik veya subklinik vakalardan, yaşamı tehdit eden patolojilere kadar geniş bir yelpazede değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmada ekokardiyografi yapılan çocukluk çağı romatizmal hastalardan kalp tutulumu olanların geriye dönük olarak değerlendirilmesi, tutulumun sıklığı, klinik bulguların ve izlem sonuçlarının farklılık oluşturup oluşturmadığının gösterilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2013-Aralık 2018 yılları arasında hastanemiz Çocuk Romatoloji Kliniği'nde romatolojik hastalık tanısı ile takipli ve düzenli kardiyoloji kontrolleri yapılan 6 ay-18 yaş arası (ortalama yaş: 8,9±5,2 yıl, E/K:42/64) 106 hasta çalışmaya alındı. Çocukluk yaş grubundaki romatizmal hastalıklar; 1-Bağ dokusu hastalıkları (Sistemik Lupus Eritematozus, Dermatomiyozit, sistemik skleroz), 2-Vaskülitler (Kawasaki Hastalığı, Behçet hastalığı, Wegener granulamatozu, Poliarteritis nodosa, Takayasu arteriti) ve 3- Eklem hastalıkları (Juvenil idiopatik artrit) olmak üzere üç gruba ayrılarak geriye dönük incelenen dosya verileri kaydedildi. Klinik ekokardiyografik değerlendirme yapılan hastalardan kardiyak tutulum olanların bulguları ve izlem sonuçları kaydedildi. Verilerin analizinde SPSS Statistics 22.0 for Windows Evaluation Version paket programı kullanıldı ve p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların %72'si (n=21) <5 yaş hastalardan oluşmakta idi. Kardiyak ve solunum sistemi semptomları olan hastalarda ekokardiyografide kardiyak patolojik bulgular daha yüksek oranda görüldü. 106 hastanın 25'inde (%23,5) bağ dokusu hastalıkları, 52'sinde (%49) vaskülit ve 29'unda (%27,3) eklem hastalıkları tanısı mevcuttu. En sık görülen ilk üç romatolojik hastalık ise Juvenil idiopatik artrit (%27,3), Kawasaki hastalığı (%24,5) ve Behçet hastalığı (%18,9) idi. İzole kalp tutulumu %9,4 ile düşük oranda iken, diğer organ tutulum oranı %17 yüksek oranda kaydedildi. Romatolojik hastalığı olan 106 hastanın 16'sında (%14) kardiyak tutulum klinik bulgusu ve 6'sında (%6,6) ritim bozukluğu vardı. Ekokardiyografide 47 hastada (%44,3) kardiyak anormal bulgu görüldü. Bu bulgular; kapak yetmezliği (%34), koroner bulgular (%9,43), perikardiyal efüzyon (%7,5), kalp yetersizliği (%8,4), konjenital kalp hastalığı (%2,8) miyo/perikardit (%0,9), intrakardiyak trombus (%1,8) olarak kaydedildi. Kardiyak bulgular vaskülitlerde, eklem hastalıklarına göre istatiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0.002). Kapak yetersizliği olan hastalarda %31,1 (n=33) ile yüksek oranda subklinik kardit görüldü. Ortalama 2,9 yıl ± 2,2 yıl (1-10 yıl) izlem süresince 5 hastada (%4,7) patolojik kardiyak bulgu (perikardiyal efüzyon, sol ventrikül disfonsksiyonu ve hipertrofisi) geliştiği saptandı. Yapılan istatistiksel analizlerde kardiyak tutulum ile takip süresi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Nörobehçet nedeniyle 1 hasta kaybedildi. Sonuç: Yüksek riskli romatizmalı hastalarda kardiyovasküler hastalık risk faktörlerinin erken tespiti önemli görünmektedir ve terapötik yaklaşımlar hastanın semptomlarına göre uyarlanabilir. Hastaların pediatrik kardiyoloji tarafından takibi, uzun dönem sonuçlarını ve prognozunu iyileştirmek, mortalite riskini belirlemek, daha erken teşhis ve tedavi etmek için çok önemlidir. Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı, romatolojik hastalıklar, kardiyak tutulum, ekokardiyografi